بررسی آمارهای جهانی نشان میدهد سرانه تولید زباله الکترونیکی در ایران ۹.۳ کیلوگرم در سال است که بالاتر از میانگین جهانی قرار دارد.
با توسعه سریع فناوری و افزایش مصرف تجهیزات الکترونیکی، مدیریت پسماندهای الکترونیکی (E-waste) به یکی از چالشهای بزرگ زیستمحیطی در جهان تبدیل شده است. آمارهای منتشر شده توسط اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU) نشان میدهد که کشورهای مختلف جهان با توجه به سطح توسعهیافتگی و الگوهای مصرف خود، مقادیر متفاوتی از این نوع زباله را تولید میکنند.
بزرگترین تولیدکنندگان زباله الکترونیکی در جهان
بر اساس دادههای آماری، کشورهای توسعهیافته و صنعتی در صدر جدول تولیدکنندگان پسماند الکترونیکی قرار دارند. نروژ با تولید سالانه ۲۶.۸ کیلوگرم زباله الکترونیکی به ازای هر نفر، رتبه نخست را در میان کشورهای منتخب دارد. پس از آن، بریتانیا با ۲۴.۴ کیلوگرم و سوئیس با ۲۳.۴ کیلوگرم در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. این ارقام نشاندهنده مصرف بالای ابزارهای دیجیتال و نرخ تعویض سریع آنها در این جوامع است.
وضعیت ایران در مقایسه با میانگین جهانی
میانگین جهانی تولید زباله الکترونیکی به ازای هر نفر در سال، ۷.۸ کیلوگرم ثبت شده است. بررسی آمارها نشان میدهد که ایران با سرانه تولید ۹.۳ کیلوگرم زباله الکترونیکی در سال، بالاتر از میانگین جهانی قرار دارد. این موضوع ضرورت توجه بیشتر به زیرساختهای بازیافت و مدیریت پسماندهای الکترونیکی در کشور را دوچندان میکند.
کشورهای با کمترین میزان تولید پسماند الکترونیکی
در نقطه مقابل، کشورهای در حال توسعه یا کمتر توسعهیافته قرار دارند که سرانه تولید زباله الکترونیکی در آنها بسیار ناچیز است. برای نمونه، سرانه تولید این پسماند در هند ۲.۹ کیلوگرم و در افغانستان تنها ۰.۸ کیلوگرم به ازای هر نفر در سال است که نشاندهنده دسترسی کمتر یا طول عمر بیشتر وسایل الکترونیکی در این مناطق است.
جمعبندی
افزایش سرانه تولید زباله الکترونیکی، بهویژه در کشورهایی مانند ایران که بالاتر از میانگین جهانی هستند، هشداری جدی برای محیط زیست است. ایجاد فرآیندهای اصولی بازیافت و ترویج فرهنگ استفاده بهینه از تجهیزات الکترونیکی میتواند گامی موثر در جهت کاهش اثرات مخرب این پسماندها باشد.
