در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بررسی سری زمانی هزینه‌های معیشتی در ایران، تصویر روشنی از تحولات سبد مصرفی جامعه ارائه می‌دهد. این داده‌ها به بررسی روند متوسط هزینه خوراکی یک خانوار شهری در مناطق شهری کشور در بازه زمانی سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۴۰۳ می‌پردازد و تغییرات اسمی ارقام پرداختی برای تامین اقلام خوراکی و دخانی را در طول نیم قرن نشان می‌دهد.
بر اساس ارقام ثبت‌شده، میانگین هزینه سالانه خوراکی یک خانوار شهری در سال ۱۳۵۳ معادل ۹۱.۹۸۲ هزار ریال بوده است. این رقم پس از گذشت پنج دهه و در پایان دوره آماری در سال ۱۴۰۳ به رقم چشمگیر ۶۳۶,۹۶۰ هزار ریال (معادل بیش از ۶۳.۶ میلیون تومان) رسیده است که نشان‌دهنده جهش مداوم سطح عمومی قیمت‌های اقلام اساسی خوراکی است.
در سال‌های منتهی به پایان دهه پنجاه، هزینه سالانه اقلام خوراکی با شیبی ملایم‌تر رشد کرد و از ۱۳۸.۳۲۳ هزار ریال در سال ۱۳۵۴ به ۲۰۷.۴۷۱ هزار ریال در سال ۱۳۵۹ رسید. با شروع دهه شصت، سرعت افزایش مخارج خوراکی شتاب گرفت، به‌گونه‌ای که در سال ۱۳۶۱ این مقدار به ۳۵۵.۰۷۳ هزار ریال افزایش یافت و در اواخر این دهه و در سال ۱۳۶۸ به سطح ۹۱۶.۱۳۹ هزار ریال رسید.
با ورود به دهه هفتاد، متوسط هزینه خوراکی یک خانوار شهری وارد مقیاس‌های چند برابری شد. در حالی که در سال ۱۳۷۰ مخارج سالانه خوراکی ۹۵۸.۹۸۵ هزار ریال بود، در سال ۱۳۷۴ از مرز ۳,۰۵۰.۳۲۹ هزار ریال عبور کرد و در پایان دهه، یعنی سال ۱۳۷۹ به ۶,۸۱۰.۲۲۳ هزار ریال رسید. طبق بررسی پایگاه آمار این شتاب در دهه هشتاد نیز حفظ شد؛ به‌طوری‌که هزینه سالانه خوراکی از ۷,۱۶۶.۳۸۶ هزار ریال در سال ۱۳۸۰ به ۲۶,۱۵۷.۴۲۶ هزار ریال در سال ۱۳۸۹ افزایش پیدا کرد.
دهه نود شاهد رشدهای بسیار پرشتاب‌تری در ارقام اسمی سبد خوراکی خانوار بود. هزینه ثبت‌شده از ۳۲,۷۵۱.۵۴۳ هزار ریال در سال ۱۳۹۰ به ۶۶,۶۳۶ هزار ریال در سال ۱۳۹۵ رسید و در سال ۱۳۹۹ عدد ۱۶۱,۰۹۴ هزار ریال را ثبت کرد. این روند صعودی در سال‌های ابتدایی سده جدید با شدت بیشتری تداوم یافت؛ به‌طوری‌که در سال ۱۴۰۰ به ۲۴۶,۵۳۷ هزار ریال، در سال ۱۴۰۱ به ۳۷۶,۸۲۲ هزار ریال، در سال ۱۴۰۲ به ۵۱۴,۷۶۱ هزار ریال و نهایتاً در سال ۱۴۰۳ به ۶۳۶,۹۶۰ هزار ریال ارتقا یافت.
مجموعه داده‌های گردآوری‌شده در آمارفکت نمایانگر تغییر ساختار هزینه‌ای خانواده‌ها در طول زمان است. روند ۵۰ ساله متوسط هزینه خوراکی یک خانوار شهری نشان می‌دهد که بخش عمده رشد عددی مخارج مربوط به دو دهه اخیر، به‌ویژه سال‌های پس از ۱۳۹۵ است، که در آن شیب منحنی هزینه به شکل تصاعدی افزایش یافته و وزن ریالی تامین خوراک را در بودجه خانوارهای شهری به بالاترین ارقام تاریخی خود رسانده است.
آمارهای مشابه در همین حوزه
