در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
دسترسی به شبکه توزیع آب سالم و بهداشتی و سامانه جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی توسعه زیرساخت‌های عمومی در هر کشور است. بررسی داده‌های رسمی مربوط به سال 1403 نشان می‌دهد که وضعیت جمعیت تحت پوشش آب و فاضلاب در پهنه‌های جغرافیایی ایران با تفاوت‌های آشکاری میان سکونتگاه‌های شهری و روستایی همراه است.
مطابق ارقام ثبت‌شده در این گزارش، درصد جمعیت تحت پوشش آب در مناطق شهری به رقم چشمگیر 99.92 درصد رسیده و این نرخ برای مناطق روستایی معادل 87.06 درصد به ثبت رسیده است. در سوی مقابل، وضعیت شاخص‌های فاضلاب گستره متفاوتی را نشان می‌دهد، به‌طوری‌که سهم جمعیت تحت پوشش فاضلاب در جامعه شهری برابر با 58 درصد و در پهنه روستایی کشور تنها 0.64 درصد برآورد شده است.
شبکه آبرسانی بهداشتی در شهرها تقریباً تمام جمعیت ساکن را دربرگرفته و با ثبت شاخص 99.92 درصد، عملاً دسترسی همگانی به آب شرب در سکونتگاه‌های شهری کشور محقق شده است. در مناطق روستایی نیز توسعه لوله‌کشی و آبرسانی پایدار توانسته است 87.06 درصد از اهالی روستاها را تحت پوشش شبکه مطمئن آب شرب قرار دهد که این عدد بازتاب‌دهنده شکاف نسبتاً محدود 12.86 واحد درصدی میان شهر و روستا در دسترسی به آب است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در بخش آمارهای پایه زیرساختی، پیوستگی شبکه آبرسانی در مناطق روستایی کشور نیازمند سرمایه‌گذاری برای پوشش 12.94 درصد باقی‌مانده از جمعیت روستایی است تا ضریب دسترسی در تمام نواحی روستایی به سطوح مشابه مناطق شهری نزدیک شود.
در بخش تصفیه و انتقال پساب، آمارها حاکی از آن است که 58 درصد از جمعیت شهری به شبکه مدرن فاضلاب متصل هستند. برای آگاهی بیشتر از ابعاد گوناگون این بخش می‌توان به پایگاه‌های تخصصی مانند آمار مراجعه کرد که گزارش‌های آماری مرتبط با خدمات شهری و تاسیسات زیربنایی را تحلیل می‌کنند.
در نقطه مقابل، سهم جمعیت روستایی برخوردار از شبکه جمع‌آوری فاضلاب تنها 0.64 درصد ثبت شده است. این تفاوت قابل‌توجه که اختلافی معادل 57.36 واحد درصد را نشان می‌دهد، بیانگر آن است که سامانه‌های متمرکز تصفیه پساب در مناطق روستایی هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارند و بخش عمده دفع پساب در روستاها به روش‌های سنتی یا چاه‌های جاذب انجام می‌گیرد.
مقایسه هم‌زمان این متغیرها آشکار می‌سازد که تقدم تاریخی سیاست‌های توسعه‌ای در ایران بر گسترش شبکه آبرسانی متمرکز بوده است. در پایگاه داده‌های آمارفکت نیز روند پیشرفت شاخص‌های زیربنایی نشان‌دهنده اولویت‌بخشی مداوم به تامین آب بهداشتی در مقایسه با تاسیسات جمع‌آوری فاضلاب است.
به‌طور کلی، درحالی‌که شاخص جمعیت تحت پوشش آب در هر دو جامعه شهری و روستایی از سطح بالایی برخوردار است، شاخص شبکه فاضلاب با پوشش 58 درصد شهری و 0.64 درصد روستایی، فاصله محسوسی تا تکمیل چرخه بهداشتی مدیریت آب در کشور دارد و بخش عمده عدم توازن ساختاری در حوزه دفع بهداشتی پساب روستایی متمرکز است.
آمارهای مشابه در همین حوزه
