آمار هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری خراسان رضوی (1395)

بررسی وضعیت مصرفی و توزیع مخارج خانوارها یکی از شاخص‌های کلیدی در درک موقعیت اقتصادی مناطق مختلف است. داده‌های رسمی منتشرشده برای استان خراسان رضوی در سال ۱۳۹۵، الگوی تقسیم‌بندی مخارج کل را در بین طبقات مختلف هزینه‌ای مناطق شهری به نمایش می‌گذارد. در این دسته‌بندی آماری، تمرکز بر هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری خراسان رضوی 1395 در قالب ده طبقه سالانه قرار گرفته است.

بر پایه این ارقام، متوسط هزینه ثبت‌شده برای کم‌هزینه‌ترین گروه یعنی خانوارهای با سطح هزینه ۷۵۰۰۰ هزار ریال و کمتر، معادل ۵۴۸۳۰ هزار ریال بوده است. در نقطه مقابل، برای پرهزینه‌ترین گروه که در طبقه ۶۰۰۰۰۰ هزار ریال و بیشتر قرار دارند، متوسط کل هزینه سالانه به رقم ۷۹۳۸۰۵ هزار ریال می‌رسد که نشان‌دهنده فاصله چشمگیر سطح مخارج در این استان است.

تحلیل توزیع مخارج در طبقات درآمدی و هزینه‌ای پایین و میانی

در میان طبقات پایین‌تر هزینه‌ای، خانوارهایی که در محدوده ۷۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ هزار ریال دسته‌بندی شده‌اند، به طور متوسط سالانه ۸۸۷۴۷ هزار ریال هزینه داشته‌اند. با گذر از این گروه، سطح مخارج خانوار در گروه ۱۰۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰۰ هزار ریال به میزان ۱۱۱۶۰۸ هزار ریال و در طبقه ۱۲۰۰۰۰ تا ۱۶۵۰۰۰ هزار ریال به مقدار ۱۴۶۴۰۶ هزار ریال ثبت شده است.

طبقات میانی جامعه شهری نقش محوری در الگوهای مصرف عمومی دارند. برای بازه ۱۶۵۰۰۰ تا ۱۹۵۰۰۰ هزار ریال، میانگین ثبت‌شده برابر با ۱۷۸۸۳۱ هزار ریال است و در گروه ۱۹۵۰۰۰ تا ۲۷۰۰۰۰ هزار ریال نیز متوسط مخارج به ۲۲۷۶۲۸ هزار ریال می‌رسد. این بخش از پایگاه اطلاعاتی آمار نمایانگر گذار آرام از سطوح حداقلی معیشت به سطوح مصرف متوسط در استان است.

شکاف مخارج در دهک‌ها و سطوح بالای هزینه‌ای

با بررسی داده‌های مربوط به بخش‌های مرفه یا پرمصرف‌تر، شیب افزایش مخارج سالانه تندتر می‌شود. در طبقه ۲۷۰۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰۰ هزار ریال، متوسط هزینه ۳۰۹۵۵۷ هزار ریال بوده است. به همین ترتیب، خانوارهای واقع در محدوده ۳۶۰۰۰۰ تا ۴۸۰۰۰۰ هزار ریال رقمی معادل ۴۱۳۹۷۴ هزار ریال و در گروه ۴۸۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰۰ هزار ریال متوسط ۵۳۰۲۱۲ هزار ریال را به ثبت رسانده‌اند.

فاصله معنادار میان بالاترین گروه با مقدار ۷۹۳۸۰۵ هزار ریال و گروه پیش از آن، گویای تنوع سبد مصرفی در بالاترین سطوح شهری است. این اطلاعات جامع در گزارش‌های تحلیلی وب‌سایت آمارفکت فرصتی فراهم می‌آورد تا پژوهشگران بتوانند ساختار بودجه خانوار را به تفکیک رده‌ها ارزیابی کنند.

جمع‌بندی تحلیل و بینش آماری

بررسی هزینه‌های خوراکی و غیرخوراکی یک خانوار شهری خراسان رضوی 1395 نشان می‌دهد که نسبت هزینه میانگین بالاترین گروه به پایین‌ترین گروه معادل بیش از ۱۴.۴ برابر است. این شکاف عمیق، وجود تمایز قابل توجه در الگوی تخصیص بودجه برای اقلام مصرفی و غیرمصرفی را در نقاط شهری خراسان رضوی طی سال ۱۳۹۵ اثبات می‌کند. در مجموع، داده‌ها تمرکز عمده گروه‌های میانی را در بازه ۱۴۶ هزار تا ۳۰۹ هزار ریال ترسیم می‌کنند.