در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بررسی آماری تغییرات بودجه خانوار در ایران نشان می‌دهد که متوسط هزینه خوراکی خانوار در کشور طی پنج دهه گذشته از سال ۱۳۵۳ تا سال ۱۴۰۳ دستخوش دگرگونی‌های عددی بسیار گسترده‌ای در ارقام اسمی شده است. این مجموعه داده بلندمدت که توسط مرکز آمار ایران ثبت و منتشر شده است، نوسانات و تغییرات هزینه سالانه سبد خوراکی خانوارها را در طول نیم قرن در قالب سری زمانی رسمی بازتاب می‌دهد.
بر پایه داده‌های ثبت‌شده، میزان اسمی این شاخص در سال ۱۳۵۳ برابر با ۷۲٫۸۸ هزار ریال بوده است که با رشدی پیوسته در سال ۱۳۷۳ به رقم ۱۹۱۸٫۳۷۷ رسید. این روند فزاینده در دهه‌های بعد نیز با شتاب قابل‌توجهی ادامه یافت، به گونه‌ای که مقدار عددی آن در سال ۱۴۰۳ به سطح ۵۴۶۰۴۷ هزار ریال رسید که نمایانگر تغییرات چشمگیر ارقام اسمی در طول این دوران است.
در فاصله سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۸، متوسط هزینه خوراکی خانوار روندی صعودی را تجربه کرد و از ۷۲٫۸۸ هزار ریال به ۱۳۲٫۹۷۲ هزار ریال افزایش یافت. با شروع دهه شصت، این رقم در سال ۱۳۶۱ به ۲۷۱٫۸۵۱ هزار ریال رسید. اگرچه در سال‌های ۱۳۶۳ و ۱۳۶۴ ارقام با ثبت مقادیر ۳۴۶٫۸۴۵ و ۳۴۷٫۰۵۱ هزار ریال از ثبات نسبی برخوردار بودند، اما تا پایان این دهه و در سال ۱۳۶۹ به رقم ۷۹۲٫۰۹۷ هزار ریال افزایش پیدا کردند.
با آغاز دهه هفتاد، سرعت افزایش ارقام در محاسبات بودجه خانوار شیب تندتری به خود گرفت. در سال ۱۳۷۰ متوسط هزینه برابر با ۸۸۸٫۵۴ هزار ریال بود که در سال ۱۳۷۵ به ۳۲۵۸٫۰۰۳ هزار ریال و در سال ۱۳۷۹ به ۶۶۳۳٫۲۴۶ هزار ریال رسید. بررسی داده‌های ثبت‌شده در پایگاه تحلیلی آمار نشان می‌دهد که این روند در دهه هشتاد نیز تداوم داشت؛ به طوری که رقم هزینه از ۷۰۷۰٫۲۹۴ هزار ریال در سال ۱۳۸۰ به ۲۶۱۳۷٫۳۷۳ هزار ریال در سال ۱۳۸۹ رسید.
دهه نود با ثبت رکوردهای جدید در ارقام اسمی همراه بود. در سال ۱۳۹۰ هزینه ثبت‌شده برابر با ۳۲۹۴۰٫۰۳۸ هزار ریال بود که در سال ۱۳۹۵ به ۵۹۷۶۹ هزار ریال رسید. از سال ۱۳۹۷ با ثبت رقم ۸۰۲۴۶ هزار ریال، رشد شاخص شتاب مضاعفی گرفت و در سال ۱۳۹۹ عدد ۱۳۶۴۴۲ هزار ریال به ثبت رسید. مطابق گزارش‌های مندرج در آمارفکت، این رشد در قرن جدید شدت بیشتری پیدا کرد و از ۲۰۷۰۳۴ هزار ریال در سال ۱۴۰۰ به ۳۲۸۵۲۷ هزار ریال در سال ۱۴۰۱، سپس به ۴۳۷۶۹۴ هزار ریال در سال ۱۴۰۲ و در نهایت به ۵۴۶۰۴۷ هزار ریال در سال ۱۴۰۳ بالغ شد.
تحلیل داده‌های سری زمانی پنجاه‌ساله نشان می‌دهد که عمده تغییرات مقادیر اسمی متوسط هزینه خوراکی خانوار در سال‌های اخیر رخ داده است. به عنوان نمونه، از سال ۱۳۹۸ که هزینه خوراکی ۱۰۲۶۶۴ هزار ریال بوده تا سال ۱۴۰۳، این رقم بیش از ۵٫۳ برابر شده است. این در حالی است که عبور هزینه از کانال‌های اولیه نیازمند گذشت چندین دهه بود. مقایسه داده‌ها نمایانگر افزایش فزاینده ارقام اسمی لازم برای تأمین اقلام خوراکی در سبد مصرفی خانوارها در طول این دوره تاریخی است.
آمارهای مشابه در همین حوزه
