در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بررسی وضعیت منابع تأمین آب در پهنه جغرافیایی ایران بر پایه کارنامه عملکرد شرکت‌های آب و فاضلاب استانی، تصویری شفاف از پراکندگی تولید در بخش‌های شهری و روستایی ترسیم می‌کند. داده‌های رسمی مربوط به تولید آب سطحی و زیرزمینی کل 1402 1403 نشان‌دهنده تفاوت‌های ساختاری عمیق در حجم تأمین آب آشامیدنی در میان استان‌ها و مراکز جمعیتی گوناگون است.
بر پایه این ارقام، شرکت آب و فاضلاب استان تهران با تولید ۱۵۴۷.۵۳ میلیون مترمکعب در بخش شهری و ۶۳.۸۶ میلیون مترمکعب در بخش روستایی، بیشترین حجم تولید شهری را در میان تمام مناطق ثبت کرده است. در مقابل، خوزستان با ثبت ۷۰۵ میلیون مترمکعب در بخش شهری و ۲۸۸ میلیون مترمکعب در بخش روستایی، رتبه نخست تأمین آب روستایی کشور را به خود اختصاص داده است.
توزیع جغرافیایی ارقام نشان می‌دهد که کلان‌شهرها و استان‌های دارای جمعیت متمرکز، بالاترین سهم را در برداشت و توزیع آب دارند. در استان اصفهان، مجموع تولید بخش شهری به ۳۹۸.۱۲ میلیون مترمکعب و بخش روستایی به ۵۹.۵ میلیون مترمکعب رسیده است. همچنین استان البرز با ثبت ۲۸۷.۵۵ میلیون مترمکعب در بخش شهری و ۲۳.۳۲ میلیون مترمکعب در بخش روستایی، در زمره قطب‌های پرمصرف شهری قرار دارد.
در شمال غرب کشور، استان آذربایجان شرقی با ۲۷۲.۵ میلیون مترمکعب شهری و ۸۳ میلیون مترمکعب روستایی، در کنار آذربایجان غربی با ۲۶۴.۳۸ میلیون مترمکعب شهری و ۱۱۰.۸۳ میلیون مترمکعب روستایی، حجم قابل‌توجهی از منابع را به خود اختصاص داده‌اند. بررسی مجموعه این شاخص‌ها در پایگاه داده‌های آمار به درک دقیق‌تر نسبت تولید میان حوضه‌های مختلف آبریز کمک می‌کند.
در استان‌های نیمه جنوبی و شرقی کشور، سهم تأمین آب روستایی وزن چشمگیری در کل حجم تولید دارد. استان فارس با ۲۱۸.۴۴ میلیون مترمکعب تولید شهری و ۱۴۴.۲۵ میلیون مترمکعب روستایی و شرکت مستقل شیراز با ۱۹۰.۵۳ میلیون مترمکعب شهری و ۱۶.۱ میلیون مترمکعب روستایی فعالیت می‌کنند. در همین حال، استان کرمان با ۱۹۸.۷۶ میلیون مترمکعب شهری و ۱۲۰.۶۹ میلیون مترمکعب روستایی، گستردگی شبکه آبرسانی غیرشهری را بازتاب می‌دهد.
در نوار شمالی، استان مازندران با ۲۶۱ میلیون مترمکعب در بخش شهری و ۱۲۲.۴۳ میلیون مترمکعب در بخش روستایی، و استان گیلان با ۲۰۴.۳ میلیون مترمکعب شهری و ۸۵.۱۷ میلیون مترمکعب روستایی قرار دارند. پایش این ارقام در بخش تحلیلی آمارفکت بیانگر وابستگی بالای زیست‌بوم‌های شمالی و کوهپایه‌ای به منابع در دسترس محلی است.
در سوی دیگر جدول، کمترین حجم تولید در شرکت‌های محلی و استان‌های کم‌جمعیت‌تر ثبت شده است؛ به‌طوری‌که شرکت آب و فاضلاب کاشان ۴۸.۲۷ میلیون مترمکعب شهری و ۵.۴۸ میلیون مترمکعب روستایی، خراسان شمالی ۴۶.۵۲ میلیون مترمکعب شهری و ۳۳.۵۶ میلیون مترمکعب روستایی، و ایلام ۵۱.۹۶ میلیون مترمکعب شهری و ۱۵.۳۹ میلیون مترمکعب روستایی را به ثبت رسانده‌اند.
بررسی جامع متغیرهای مربوط به تولید آب سطحی و زیرزمینی کل 1402 1403 نشان می‌دهد که تفاوت‌های اقلیمی، تراکم سکونتی و وسعت پراکندگی روستاها، عامل بنیادین در نوسان حجم تولید میان استان‌ها است. در حالی که بیش از ۷۰ درصد کل تولید در استان‌های صنعتی و پرجمعیت متمرکز است، بخش روستایی در استان‌هایی مانند خوزستان، فارس، خراسان رضوی و مازندران سهم غیرقابل‌چشم‌پوشی از منابع تولیدی را جذب می‌کند.
آمارهای مشابه در همین حوزه
