در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بازه آماری
1403
منبع رسمی
مرکز آمار ایران
شاخص ضریب جینی یکی از معیارهای اصلی برای سنجش توزیع درآمد و نابرابری اقتصادی در میان خانوارها به شمار می‌رود. بررسی ضریب جینی مناطق شهری استان آذربایجان شرقی در بازه زمانی بیست‌ساله از سال ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳، نوسانات وضعیت توزیع هزینه‌ها و نابرابری را در این استان صنعتی و پرجمعیت شمال‌غرب کشور بازتاب می‌دهد.
مطابق ارقام ثبت‌شده، مقدار این شاخص در سال ۱۴۰۳ به ۰.۳۲۵۳۱ رسیده که بیانگر تداوم تمایل به کاهش نابرابری در سال‌های اخیر است. بالاترین میزان نابرابری در مناطق شهری این استان در طول این دوره در سال ۱۳۸۵ با رقم ۰.۴۱۶۹۵ و کمترین میزان نابرابری نیز در سال ۱۳۹۳ با ضریب جینی ۰.۲۹۸۴۰ ثبت شده است.
در آغاز این دوره یعنی سال ۱۳۸۴، ضریب جینی مناطق شهری آذربایجان شرقی برابر با ۰.۳۷۱۲۱ بود. با ورود به سال‌های میانی دهه هشتاد، این شاخص جهش محسوسی یافت و در سال ۱۳۸۵ به اوج خود یعنی ۰.۴۱۶۹۵ رسید. این روند در سال ۱۳۸۶ با رقم ۰.۴۱۰۸۸ و سال ۱۳۸۷ با عدد ۰.۴۰۱۰۶ همچنان در سطوح بالای ۰.۴ ادامه پیدا کرد.
در پایان دهه هشتاد، جهت شاخص معکوس شد و از سال ۱۳۸۸ با عدد ۰.۳۷۴۵۸، کاهش محسوسی آغاز گشت؛ به طوری که در سال ۱۳۸۹ به رقم ۰.۳۵۲۹۹ رسید و تنها در سال ۱۳۹۰ مجدداً تا سطح ۰.۳۶۶۸۱ افزایش جزئی پیدا کرد.
در دهه نود، ضریب جینی مناطق شهری استان آذربایجان شرقی با فرود چشمگیری روبه‌رو شد؛ به گونه‌ای که در سال ۱۳۹۱ به ۰.۳۰۱۷۰ و پس از اندکی صعود به ۰.۳۲۱۰۴ در سال ۱۳۹۲، سرانجام در سال ۱۳۹۳ به کف تاریخی خود در سطح ۰.۲۹۸۴۰ سقوط کرد. این پایین‌ترین مقدار ضریب جینی در سراسر دوره بیست‌ساله است.
گزارش‌های تحلیلی پایگاه آمار نشان می‌دهد که پس از سال ۱۳۹۳، این شاخص دوباره در مسیر صعودی قرار گرفت. ضریب جینی در سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ در محدوده ۰.۳۳۴۹۶ تا ۰.۳۴۱۳۴ تثبیت شد و در پی نوسانات اقتصادی سال ۱۳۹۷، تا سطح ۰.۳۸۷۴۳ صعود کرد.
با ورود به دهه پایانی دوره مورد بررسی، مقدار ضریب جینی در سال ۱۳۹۹ روی ۰.۳۷۴۲۷ و در سال ۱۴۰۰ روی ۰.۳۷۵۱۷ قرار گرفت. پس از آن روند متوالی کاهش نابرابری در مناطق شهری آغاز شد؛ به طوری که در سال ۱۴۰۱ به ۰.۳۵۰۴۰، در سال ۱۴۰۲ به ۰.۳۳۰۹۰ و در پایان در سال ۱۴۰۳ به ۰.۳۲۵۳۱ رسید.
در پلتفرم آمارفکت نیز سلسله آمارهای مرتبط با توزیع مخارج خانوار و تغییرات دهک‌ها نشان‌دهنده فراز و فرودهای مشابهی در استان‌های صنعتی است که تأثیرپذیری رفتارهای مصرفی و ساختار درآمدی را به خوبی ترسیم می‌کند.
بررسی مقایسه‌ای نقاط عطف این جدول دو موج بارز را مشخص می‌کند: موج اول افزایش نابرابری در اواسط دهه هشتاد با اوج ۰.۴۱۶۹۵ و موج دوم کاهش قابل توجه آن در نیمه اول دهه نود با کمینه ۰.۲۹۸۴۰. فاصله میان بیشترین و کمترین مقدار ضریب جینی در این دوره بیست‌ساله به ۰.۱۱۸۵۵ واحد می‌رسد. علاوه بر این، ارقام سه سال اخیر یعنی سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳، افت پیوسته این شاخص را از ۰.۳۵۰۴۰ به ۰.۳۲۵۳۱ ثبت کرده‌اند که حاکی از نزدیک‌تر شدن ساختار توزیع هزینه‌های شهری استان به میانگین‌های متعادل‌تر در مقایسه با سال‌های آغازین دوره است.
آمارهای مشابه در همین حوزه
