در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان که در آمارگیری سال 1395 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آمده است نشان میدهد، بیشترین میزان توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان در سال 1385 بوده است.
آخرین آمار را در آمارفکت بخوانید.
طبق آخرین آماری که آمارفکت از سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آورده است؛ آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان نشان میدهد که بیشترین میزان توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان در سال 1385 بوده است. در این سال نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان 2.47 درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده است.
توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان طی سه دهه گذشته، روندی نوسانی با شیب کلی صعودی را تجربه کرده است. این استان پهناور که در جنوب شرقی ایران قرار دارد، بهرغم چالشهای جدی در زمینه زیرساخت، اقلیم، و توسعه اقتصادی، توانسته سهم خود از جمعیت شهری کشور را از ۱.۸۲ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۲.۲۸ درصد در سال ۱۳۹۵ افزایش دهد.
بررسی این روند نشان میدهد که توسعه شهرنشینی در استان سیستان و بلوچستان تحت تأثیر ترکیبی از عوامل جغرافیایی، مهاجرتی، برنامهریزیهای دولت و ساختار اجتماعی قرار داشته است. این تحلیل نگاهی جامع به سهم استان از جمعیت شهری کشور در بازه زمانی موردنظر ارائه میدهد.
در سال ۱۳۶۵، استان سیستان و بلوچستان ۱.۸۲ درصد از جمعیت شهری کل کشور را در خود جای داده بود. در این سال، شهر زاهدان بهعنوان مرکز استان، مهمترین کانون جمعیتی بود. در کنار آن، شهرهای زابل، ایرانشهر و چابهار نیز نقشهای مهمی در ساختار شهری استان ایفا میکردند.
در آن زمان، بسیاری از نقاط استان از امکانات اولیه شهری بیبهره بودند و روند شهرنشینی بهصورت متمرکز در چند مرکز استان شکل گرفته بود. اقلیم خشک، پراکندگی سکونتگاهها، و ضعف در زیرساختهای حملونقل و خدمات، از عوامل بازدارنده توسعه شهری بودند.
در سال ۱۳۷۵، سهم استان از جمعیت شهری کشور به ۲.۱۶ درصد رسید. این رشد نسبتاً چشمگیر، نتیجهی اجرای برنامههای توسعهای دولت در مناطق مرزی، بهبود نسبی زیرساختها، و تمرکز بر ارتقای امنیت و رفاه اجتماعی در مناطق کمتر توسعهیافته بود.
زاهدان در این سالها رشد قابل توجهی را تجربه کرد و بهعنوان مرکز اداری، علمی و خدماتی شرق کشور شناخته شد. همچنین با ارتقای برخی نقاط روستایی به شهر، تعداد شهرهای استان افزایش یافت و الگوی پراکندگی جمعیت شهری متنوعتر شد.
در سرشماری سال ۱۳۸۵، سهم سیستان و بلوچستان از جمعیت شهری کشور به ۲.۴۷ درصد افزایش یافت؛ بالاترین رقمی که در این بازه زمانی ثبت شده است. این رشد چشمگیر، بازتابی از توسعه مناطق آزاد، گسترش بنادر، و جذب جمعیت داخلی از مناطق روستایی به شهرها بود.
در این دوره، شهر چابهار به دلیل توسعه بندر شهید بهشتی و تبدیلشدن به منطقه آزاد تجاری، رشد پرشتابی را در جذب جمعیت شهری تجربه کرد. همچنین ایرانشهر، کنارک، زابل و خاش نیز با بهبود زیرساختهای خدماتی، رشد جمعیت شهری قابل توجهی را تجربه کردند.
در سرشماری سال ۱۳۹۰، سهم استان با اندکی کاهش به ۲.۳۲ درصد رسید و در سال ۱۳۹۵ این مقدار به ۲.۲۸ درصد رسید. هرچند این کاهش جزئی است، اما به معنای ورود به دورهای از ثبات نسبی در روند رشد جمعیت شهری استان است.
این افت میتواند به دلایلی نظیر مهاجرت نخبگان و جوانان به استانهای مرکزی، کاهش نرخ رشد جمعیت، یا تأثیر سیاستهای مهاجرتی دولت در کنترل جمعیت شهرها مرتبط باشد. با این حال، سهم استان از جمعیت شهری کشور همچنان بالا و در سطحی نسبتاً پایدار باقی مانده است.
زاهدان با فاصله زیاد، پرجمعیتترین شهر استان است و تمرکز بسیاری از خدمات اداری، دانشگاهی و درمانی در این شهر، آن را به مرکز ثقل جمعیتی تبدیل کرده است. چابهار بهدلیل موقعیت راهبردی و توسعه اقتصادی، دومین قطب جمعیتی در حال رشد محسوب میشود.
ایرانشهر، زابل، خاش، سراوان و کنارک نیز در شکلگیری ساختار شهری استان نقش مهمی دارند. با این حال، توزیع متوازن جمعیت هنوز یک چالش اساسی در سیستان و بلوچستان بهشمار میرود، چراکه امکانات و زیرساختها همچنان بهطور نامتوازن بین شهرها توزیع شدهاند.
توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان با چالشهایی جدی همراه است که برخی از مهمترین آنها عبارتاند از:
با وجود چالشها، سیستان و بلوچستان از ظرفیتهای بالایی برای رشد جمعیت شهری برخوردار است:
برای تقویت توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان، اقدامات زیر پیشنهاد میشود:
بررسی دادهها نشان میدهد که توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سیستان و بلوچستان از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵ از ۱.۸۲ درصد به ۲.۲۸ درصد افزایش یافته است. این رشد، با وجود موانع جغرافیایی و ساختاری، نشاندهنده ظرفیت بالای استان برای جذب و توسعه جمعیت شهری است.
با تقویت زیرساختها، ایجاد فرصتهای شغلی، و برنامهریزی برای توسعه متوازن در سراسر استان، میتوان امید داشت که روند رشد شهرنشینی در سیستان و بلوچستان در آینده شتاب بیشتری بگیرد و این استان جایگاه پررنگتری در نظام جمعیتی کشور ایفا کند.
برای کسب اطلاعات و آمارهای بیشتر در حوزهی جمعیتشناسی کلیک کنید.
آمارهای مرتبط:
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان خراسان رضوی (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان خراسان شمالی (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کهگیلویه و بویراحمد (سال 1365-1395)
آمارهای مشابه در همین حوزه
