آمار توزیع جمعیتی استان قم که در آمارگیری سال 1395 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آمده است نشان میدهد، بیشترین میزان توزیع جمعیتی استان قم در سال 1395 بوده است.
آخرین آمار را در آمارفکت بخوانید.
طبق آخرین آماری که آمارفکت از سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آورده است؛ آمار توزیع جمعیتی استان قم نشان میدهد که بیشترین میزان توزیع جمعیتی استان قم در سال 1395 بوده است. در این سال استان قم 1.62 درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده است.
تحلیل توزیع جمعیتی استان قم در سالهای 1365 تا 1395
توزیع جمعیتی استان قم طی دورههای مختلف سرشماری، روندی افزایشی داشته است. این استان که در سال 1365 بخشی از استان تهران محسوب میشد، در سال 1375 بهعنوان یک استان مستقل ثبت شد. پس از استقلال، سهم آن از جمعیت کشور از 1.42 درصد در سال 1375 به 1.62 درصد در سال 1395 افزایش یافته است. این افزایش نشاندهنده مهاجرت بالا به استان، توسعه زیرساختهای شهری و گسترش مراکز علمی و مذهبی در قم است. در ادامه، روند توزیع جمعیتی استان قم و عوامل مؤثر بر آن بررسی خواهد شد.
•••
بررسی روند توزیع جمعیتی استان قم در سالهای مختلف
1. توزیع جمعیتی استان قم در سال 1365 (0%)
- در این سال، استان قم بهعنوان یک استان مستقل ثبت نشده بود و بخشی از استان تهران محسوب میشد.
- به همین دلیل، دادههای جمعیتی آن بهصورت مستقل در سرشماری این سال ثبت نشده و مقدار آن صفر در نظر گرفته شده است.
- در این دوره، قم یک مرکز مذهبی مهم بود، اما از نظر اقتصادی و جمعیتی هنوز مانند یک استان مستقل عمل نمیکرد.
2. توزیع جمعیتی استان قم در سال 1375 (1.42%)
- در این سال، استان قم برای اولین بار در سرشماریهای رسمی ایران بهعنوان یک استان مستقل ثبت شد.
- سهم استان از جمعیت کشور 1.42 درصد بود، که نشاندهنده اهمیت آن بهعنوان یک قطب مذهبی، علمی و مهاجرپذیر است.
- گسترش مراکز آموزشی و حوزوی، موجب افزایش مهاجرت به این استان شد.
- همچنین، نزدیکی به تهران و موقعیت استراتژیک آن بهعنوان یک مسیر ارتباطی بین استانهای مرکزی و جنوبی کشور، بر افزایش جمعیت قم تأثیرگذار بود.
3. توزیع جمعیتی استان قم در سال 1385 (1.48%)
- در این سال، سهم استان از جمعیت کشور به 1.48 درصد افزایش یافت.
- مهاجرت از استانهای دیگر به قم، بهویژه از استانهای خوزستان، لرستان و سیستان و بلوچستان، تأثیر زیادی در رشد جمعیت استان داشت.
- قم بهعنوان یک شهر مذهبی و آموزشی، پذیرای طلاب و دانشجویان بسیاری از سراسر کشور و حتی کشورهای دیگر شد.
- گسترش ساختوساز و افزایش شهرکهای مسکونی در اطراف شهر قم، به افزایش جمعیت کمک کرد.
4. توزیع جمعیتی استان قم در سال 1390 (1.53%)
- در این سال، سهم استان از جمعیت کشور به 1.53 درصد رسید.
- ادامه روند مهاجرت به استان، بهویژه در دهه 1380، یکی از دلایل اصلی این افزایش بود.
- قم به دلیل توسعه زیرساختهای شهری، شبکه حملونقل پیشرفته و موقعیت استراتژیک خود، همچنان یکی از شهرهای مهاجرپذیر ایران باقی ماند.
- توسعه حوزههای علمیه، دانشگاهها، و مراکز فرهنگی، بر افزایش جمعیت استان تأثیر گذاشت.
5. توزیع جمعیتی استان قم در سال 1395 (1.62%)
- در این سال، بیشترین سهم استان قم از جمعیت کل کشور ثبت شد و به 1.62 درصد رسید.
- گسترش امکانات شهری و زیرساختهای اقتصادی، موجب افزایش بیشتر جمعیت شد.
- برنامههای مسکن مهر و افزایش ساختوساز در اطراف شهر قم، باعث شد که این استان بیش از پیش به مقصدی برای مهاجران تبدیل شود.
- نرخ بالای زاد و ولد نسبت به میانگین کشوری نیز در افزایش سهم جمعیتی استان تأثیرگذار بوده است.
•••
عوامل مؤثر بر افزایش توزیع جمعیتی استان قم
1. استقلال استان و تأثیر آن بر جذب جمعیت
- پس از تبدیل شدن قم به یک استان مستقل، سرمایهگذاریهای بیشتری در زمینه توسعه شهری و اقتصادی صورت گرفت.
- این تغییر باعث افزایش مهاجرت به استان و رشد جمعیت آن شد.
2. مهاجرت گسترده از سایر استانها
- قم یکی از مهاجرپذیرترین استانهای کشور است.
- بسیاری از مهاجران از استانهای کمفرصتتر مانند سیستان و بلوچستان، خوزستان و لرستان به قم نقلمکان کردهاند.
3. توسعه حوزههای علمیه و مراکز علمی-مذهبی
- به دلیل موقعیت مذهبی قم، این شهر یکی از قطبهای آموزشی ایران و جهان اسلام محسوب میشود.
- گسترش حوزههای علمیه و دانشگاهها موجب جذب جمعیت زیادی از داخل و خارج از کشور شده است.
4. نزدیکی به تهران و موقعیت استراتژیک
- قم در یکی از مهمترین مسیرهای حملونقل کشور واقع شده و بهعنوان یکی از مراکز ترانزیتی ایران، پذیرای نیروی کار و مهاجران بسیاری بوده است.
- نزدیکی به تهران باعث شده است که بخشی از افرادی که به دلایل اقتصادی نمیتوانند در تهران ساکن شوند، قم را برای زندگی انتخاب کنند.
5. توسعه مسکن و زیرساختهای شهری
- طرحهای مسکن مهر و افزایش ساختوساز در این استان، موجب جذب خانوادههای بیشتری شده است.
- توسعه امکانات شهری مانند بیمارستانها، مراکز خرید و تفریحی، و شبکه حملونقل، جذابیت قم را برای سکونت افزایش داده است.
•••
چالشهای رشد جمعیت در استان قم
- محدودیتهای زیستمحیطی و منابع آبی
- افزایش جمعیت، فشار بیشتری بر منابع آبی و محیطزیست استان وارد کرده است.
- مدیریت پایدار منابع آبی و توسعه سیستمهای بازیافت و صرفهجویی در مصرف آب ضروری است.
- تمرکز بیشازحد بر توسعه شهری بدون توازن با سایر بخشها
- رشد سریع جمعیت باعث شده است که برخی مناطق شهر قم با کمبود زیرساختهای آموزشی، بهداشتی و حملونقل مواجه شوند.
- افزایش هزینههای زندگی و مسکن
- با افزایش تقاضا برای مسکن، قیمت زمین و املاک در برخی مناطق استان افزایش یافته که میتواند مهاجرت معکوس را در آینده تشدید کند.
- ترافیک و مشکلات حملونقل شهری
- افزایش جمعیت موجب افزایش حجم ترافیک در خیابانهای اصلی قم شده که نیاز به توسعه حملونقل عمومی را بیشتر کرده است.
•••
راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت رشد جمعیت در استان قم
- بهبود مدیریت منابع آبی و توسعه زیرساختهای زیستمحیطی
- اجرای پروژههای مدیریت منابع آبی و تصفیه فاضلاب برای کاهش فشار بر منابع آب.
- توسعه فضای سبز شهری و بهبود کیفیت محیطزیست.
- گسترش متوازن خدمات شهری و اقتصادی
- سرمایهگذاری در بخشهای صنعتی و خدماتی برای ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر.
- ایجاد زیرساختهای حملونقل عمومی کارآمدتر برای کاهش مشکلات ترافیکی.
- کنترل رشد سریع شهری و تنظیم بازار مسکن
- اجرای سیاستهای کنترل قیمت مسکن و حمایت از اقشار کمدرآمد برای جلوگیری از افزایش هزینههای زندگی.
- تقویت بخش گردشگری مذهبی و توسعه پایدار اقتصادی
- استفاده از ظرفیت زائران و گردشگران مذهبی برای توسعه پایدار اقتصادی و اشتغالزایی.
•••
جمعبندی
- سهم جمعیتی استان قم از 1.42% در سال 1375 به 1.62% در سال 1395 افزایش یافته است.
- این افزایش ناشی از مهاجرت گسترده، توسعه زیرساختها، و موقعیت مذهبی و استراتژیک استان بوده است.
- برای مدیریت رشد جمعیت، باید روی بهبود زیرساختها، مدیریت منابع آبی و توسعه پایدار اقتصادی تمرکز کرد.
برای کسب اطلاعات و آمارهای بیشتر در حوزهی جمعیتشناسی کلیک کنید.
آمارهای مرتبط:
آمار توزیع جمعیتی استان زنجان (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی استان سمنان (سال 1365-1395)
برای خواندن مقاله جمعیت کلیک کنید
