آمار توزیع جمعیتی استان قزوین که در آمارگیری سال 1395 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آمده است نشان میدهد، بیشترین میزان توزیع جمعیتی استان قزوین در سال 1385 بوده است.
آخرین آمار را در آمارفکت بخوانید.
طبق آخرین آماری که آمارفکت از سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آورده است؛ آمار توزیع جمعیتی استان قزوین نشان میدهد که بیشترین میزان توزیع جمعیتی استان قزوین در سال 1385 بوده است. در این سال استان قزوین 1.62 درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده است.
تحلیل توزیع جمعیتی استان قزوین در سالهای 1365 تا 1395
توزیع جمعیتی استان قزوین در بازه زمانی 1365 تا 1395 ابتدا افزایش یافته، اما در دهه 1390 روندی کاهشی را تجربه کرده است. این استان تا سال 1376 بخشی از استان زنجان محسوب میشد و در آن سال به عنوان یک استان مستقل شناخته شد. به همین دلیل، دادههای جمعیتی آن تا سال 1375 در آمارهای رسمی بهصورت جداگانه ثبت نشده است. با این حال، از سال 1385 به بعد، سهم استان از جمعیت کشور ابتدا افزایش و سپس کاهش داشته است. در این تحلیل، روند توزیع جمعیتی استان قزوین و عوامل مؤثر بر آن بررسی خواهد شد.
•••
بررسی روند توزیع جمعیتی استان قزوین در سالهای مختلف
1. توزیع جمعیتی استان قزوین در سالهای 1365 و 1375 (0%)
- در این دوره، استان قزوین بخشی از استان زنجان بود و بهعنوان یک استان مستقل وجود نداشت.
- به همین دلیل، در سرشماریهای 1365 و 1375، دادههای جمعیتی این منطقه بهصورت جداگانه ثبت نشده و مقدار آن صفر در نظر گرفته شده است.
- در این دوره، شهر قزوین بهعنوان یکی از شهرهای مهم صنعتی و کشاورزی در استان زنجان محسوب میشد.
2. توزیع جمعیتی استان قزوین در سال 1385 (1.62%)
- در این سال، استان قزوین برای اولین بار بهعنوان یک استان مستقل در آمارهای سرشماری ثبت شد و سهم آن از جمعیت کل کشور 1.62 درصد بود.
- رشد جمعیتی این استان به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، نزدیکی به تهران، و توسعه صنعتی افزایش یافت.
- قزوین بهعنوان یکی از قطبهای صنعتی ایران، مهاجرپذیری بالایی را در این دوره تجربه کرد.
- شهرهای صنعتی این استان، مانند تاکستان و آبیک، به مراکز جذب نیروی کار تبدیل شدند.
3. توزیع جمعیتی استان قزوین در سال 1390 (1.60%)
- در این سال، سهم استان قزوین از جمعیت کشور اندکی کاهش یافت و به 1.60 درصد رسید.
- یکی از مهمترین دلایل این کاهش، رشد سریعتر جمعیت در استانهای همجوار، بهویژه تهران و البرز بود.
- با توسعه شهرهای اقماری تهران مانند کرج و هشتگرد، بخشی از نیروی کار که در گذشته به قزوین مهاجرت میکردند، به این شهرها جذب شدند.
- باوجود کاهش سهم جمعیتی، قزوین همچنان یکی از استانهای مهم صنعتی و تجاری کشور محسوب میشد.
4. توزیع جمعیتی استان قزوین در سال 1395 (1.59%)
- در این سال، سهم استان قزوین از جمعیت کشور به 1.59 درصد کاهش یافت.
- ادامه روند مهاجرت نیروی کار به تهران، البرز و سایر استانهای صنعتیتر، تأثیر زیادی بر کاهش رشد جمعیتی این استان گذاشت.
- هزینههای بالای زندگی در قزوین و افزایش قیمت مسکن نیز باعث شد که بخشی از جمعیت به استانهای دیگر مهاجرت کنند.
•••
عوامل مؤثر بر تغییر توزیع جمعیتی استان قزوین
1. استقلال استان و افزایش سهم جمعیتی در ابتدا
- پس از استقلال استان قزوین در سال 1376، روند رشد جمعیت در این استان به دلیل افزایش سرمایهگذاریهای صنعتی و خدماتی سرعت گرفت.
- این رشد باعث شد که سهم استان در سرشماری 1385 نسبت به گذشته افزایش یابد.
2. نزدیکی به تهران و تأثیر مهاجرت معکوس
- استان قزوین به دلیل نزدیکی به تهران و کرج، در گذشته مقصد مهاجرت نیروی کار بوده است.
- اما در سالهای اخیر، بسیاری از فرصتهای شغلی جدید در شهرهای اطراف تهران (مانند پردیس، پرند و هشتگرد) باعث شده است که مهاجران بیشتری به این شهرها بروند و رشد جمعیتی قزوین کمتر شود.
3. صنعتی بودن استان و تأثیر بر الگوی مهاجرت
- قزوین یکی از استانهای صنعتی کشور است، اما رشد بخشهای صنعتی جدید در استانهای دیگر موجب کاهش نرخ مهاجرت به این استان شده است.
- افزایش هزینههای زندگی در این استان باعث شده است که بخشی از نیروی کار، به استانهای ارزانتر مانند زنجان و همدان مهاجرت کنند.
4. کاهش نرخ زاد و ولد و تأثیر آن بر کاهش سهم جمعیتی
- مانند بسیاری از استانهای دیگر، نرخ زاد و ولد در استان قزوین نیز کاهش یافته است.
- افزایش سطح تحصیلات و تغییر سبک زندگی موجب کاهش رشد طبیعی جمعیت شده است.
•••
چالشهای رشد جمعیت در استان قزوین
- افزایش هزینههای زندگی و مسکن
- قیمت بالای مسکن و هزینههای زندگی در قزوین نسبت به گذشته افزایش یافته است.
- این مسئله باعث شده است که برخی از ساکنان استان به دنبال زندگی در مناطق ارزانتر مانند زنجان یا همدان باشند.
- رقابت با استانهای همجوار در جذب نیروی کار
- استانهایی مانند تهران، البرز و اصفهان به دلیل فرصتهای شغلی گستردهتر، موجب کاهش جذب نیروی کار در قزوین شدهاند.
- باوجود زیرساختهای صنعتی مناسب، رشد شتابان صنعتی در دیگر استانها، از جذابیت قزوین برای مهاجرت کاسته است.
- کاهش منابع آبی و تأثیر آن بر بخش کشاورزی
- کاهش منابع آبی در استان قزوین یکی از چالشهای اصلی این منطقه است.
- با کاهش فعالیتهای کشاورزی، بسیاری از روستاییان به شهرهای دیگر مهاجرت کردهاند.
•••
راهکارهای پیشنهادی برای تثبیت و افزایش جمعیت در استان قزوین
- تقویت بخش صنعت و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار
- سرمایهگذاری در صنایع پیشرفته و دانشبنیان برای جذب نیروی کار جدید.
- حمایت از کسبوکارهای کوچک و متوسط برای ایجاد فرصتهای شغلی جدید.
- بهبود زیرساختهای مسکن و کاهش هزینههای زندگی
- ایجاد مسکن ارزانقیمت برای جلوگیری از مهاجرت جوانان به سایر استانها.
- توسعه مناطق مسکونی جدید با امکانات شهری مناسب.
- توسعه گردشگری و افزایش درآمدهای غیرصنعتی
- قزوین دارای جاذبههای تاریخی و طبیعی متعددی است که با توسعه گردشگری میتواند به اشتغالزایی کمک کند.
- سرمایهگذاری در اقامتگاههای بومگردی و گردشگری فرهنگی.
- بهینهسازی مصرف منابع آبی و حفظ کشاورزی پایدار
- اجرای پروژههای مدیریت منابع آبی برای حفظ اشتغال در بخش کشاورزی.
- حمایت از کشاورزی گلخانهای و کمآببر.
•••
جمعبندی
- سهم جمعیتی استان قزوین از 1.62% در سال 1385 به 1.59% در سال 1395 کاهش یافته است.
- مهاجرت نیروی کار، افزایش هزینههای زندگی، کاهش نرخ زاد و ولد و رقابت با استانهای صنعتیتر، از مهمترین عوامل کاهش سهم استان از جمعیت کشور بودهاند.
- برای تثبیت و افزایش جمعیت، نیاز به توسعه اقتصادی، بهبود زیرساختهای مسکن، تقویت گردشگری و مدیریت بهتر منابع آبی وجود دارد.
برای کسب اطلاعات و آمارهای بیشتر در حوزهی جمعیتشناسی کلیک کنید.
آمارهای مرتبط:
آمار توزیع جمعیتی استان زنجان (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی استان سمنان (سال 1365-1395)
برای خواندن مقاله جمعیت کلیک کنید
