آمار توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی که در آمارگیری سال 1395 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آمده است نشان میدهد، بیشترین میزان توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سالهای 1385 و 1390 بوده است.
آخرین آمار را در آمارفکت بخوانید.
طبق آخرین آماری که آمارفکت از سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آورده است؛ آمار توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی نشان میدهد که بیشترین میزان توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی سالهای 1385 و 1390 بوده است. در این سال استان خراسان شمالی 1.15 درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده است.
تحلیل توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سالهای 1365 تا 1395
توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در بازه زمانی 1365 تا 1395 نشاندهنده ثبات نسبی در سهم جمعیتی این استان از کل کشور، اما با یک کاهش جزئی در سال 1395 است. این استان تا سال 1383 بخشی از استان خراسان بزرگ بود و پس از تقسیم آن به سه استان (خراسان رضوی، خراسان جنوبی و خراسان شمالی) بهعنوان یک استان مستقل در سرشماریها لحاظ شد. در ادامه، روند توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی از سال 1365 تا 1395 و عوامل مؤثر بر آن بررسی خواهد شد.
•••
بررسی روند توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سالهای مختلف
1. توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سالهای 1365 و 1375 (0%)
- در این سالها، استان خراسان شمالی هنوز بهعنوان یک استان مستقل شناخته نشده بود و بخشی از استان خراسان بزرگ محسوب میشد.
- به همین دلیل، آمار جمعیتی آن بهصورت جداگانه در سرشماریها ثبت نشده و مقدار آن برابر با صفر در نظر گرفته شده است.
- در این دوره، شهرهایی مانند بجنورد، شیروان و اسفراین بخشی از خراسان بزرگ محسوب میشدند.
2. توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سال 1385 (1.15%)
- در این سال، نخستین آمار رسمی مربوط به استان خراسان شمالی پس از استقلال آن در سال 1383 ثبت شد.
- سهم استان از جمعیت کل کشور برابر با 1.15 درصد بوده است که نشاندهنده جایگاه متوسط این استان در میان سایر استانها است.
- اقتصاد استان بیشتر مبتنی بر کشاورزی، دامداری و صنایع دستی بوده و نرخ شهرنشینی نسبت به استانهای توسعهیافته کمتر بوده است.
3. توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سال 1390 (1.15%)
- در این سال، سهم استان از جمعیت کشور تغییری نکرده و همچنان 1.15 درصد باقی مانده است.
- این ثبات نشاندهنده این است که نرخ رشد جمعیت در استان خراسان شمالی تقریباً برابر با میانگین کشوری بوده است.
- با وجود توسعه برخی زیرساختهای شهری و بهبود خدمات، نرخ مهاجرت به سایر استانها نیز تأثیر چندانی بر تغییرات سهم جمعیتی استان نداشته است.
4. توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی در سال 1395 (1.08%)
- در این سال، سهم استان از جمعیت کشور کاهش یافته و به 1.08 درصد رسیده است.
- این کاهش نشاندهنده افزایش مهاجرت از استان به سایر مناطق کشور، کاهش نرخ زاد و ولد، و عدم توسعه اقتصادی کافی برای تثبیت جمعیت است.
- با وجود اجرای پروژههای توسعهای، همچنان نرخ اشتغال و فرصتهای شغلی محدود موجب مهاجرت بخشی از جمعیت به استانهای مجاور مانند خراسان رضوی و تهران شده است.
•••
عوامل مؤثر بر تغییر توزیع جمعیتی استان خراسان شمالی
1. استقلال استان و تأثیر آن بر آمار جمعیتی
- تا سال 1383، خراسان شمالی بخشی از استان خراسان بزرگ محسوب میشد و پس از استقلال، آمار جمعیتی آن بهصورت جداگانه ثبت شد.
- این تغییر اداری باعث شد که سهم واقعی استان در سرشماریهای بعدی مشخص شود.
2. مهاجرت گسترده به سایر استانها
- یکی از مهمترین چالشهای این استان، مهاجرت نیروی کار به استانهای صنعتی مانند تهران، اصفهان و خراسان رضوی است.
- عدم وجود فرصتهای شغلی پایدار، موجب شده است که بسیاری از جوانان استان برای یافتن شغل بهتر به شهرهای بزرگتر مهاجرت کنند.
3. کاهش نرخ زاد و ولد و تغییر الگوی رشد جمعیت
- در سالهای اخیر، نرخ زاد و ولد در خراسان شمالی کاهش یافته و این موضوع بر کاهش سهم استان از جمعیت کشور تأثیر گذاشته است.
- افزایش سطح تحصیلات و تغییر سبک زندگی موجب کاهش رشد طبیعی جمعیت شده است.
4. توسعه زیرساختهای شهری و نقش آن در تثبیت جمعیت
- باوجود سرمایهگذاری در زیرساختهای شهری، این استان همچنان به اندازه سایر استانهای توسعهیافته، رشد جمعیتی نداشته است.
- توسعه امکانات شهری در شهرهایی مانند بجنورد، شیروان و اسفراین به تثبیت بخشی از جمعیت کمک کرده، اما کافی نبوده است.
5. وابستگی اقتصادی به کشاورزی و دامداری
- اقتصاد استان بیشتر متکی بر کشاورزی و دامداری است، که در برابر تغییرات اقلیمی و خشکسالی آسیبپذیر است.
- کاهش درآمدهای ناشی از این بخش، موجب افزایش مهاجرت به سایر استانها شده است.
راهکارهای پیشنهادی برای تثبیت و افزایش جمعیت در استان خراسان شمالی
- سرمایهگذاری در بخشهای صنعتی و اشتغالزایی پایدار
- ایجاد شهرکهای صنعتی و جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای کاهش نرخ بیکاری.
- گسترش صنایع تبدیلی کشاورزی و دامداری برای افزایش اشتغال و تثبیت جمعیت در استان.
- بهینهسازی مصرف منابع آبی و توسعه کشاورزی پایدار
- اجرای پروژههای مدیریت منابع آبی و استفاده از فناوریهای نوین در کشاورزی برای جلوگیری از کاهش اشتغال در این بخش.
- ایجاد مشوقهای دولتی برای حفظ کشاورزان و دامداران در استان.
- توسعه زیرساختهای شهری و بهبود کیفیت زندگی
- افزایش امکانات آموزشی، بهداشتی و رفاهی در شهرهای بجنورد، شیروان و اسفراین برای کاهش مهاجرت.
- گسترش راههای ارتباطی برای بهبود حملونقل و توسعه تجارت با سایر استانها.
- حمایت از صنایعدستی و گردشگری
- استان خراسان شمالی دارای جاذبههای طبیعی و تاریخی فراوانی است که میتواند در توسعه گردشگری و افزایش اشتغال مؤثر باشد.
- سرمایهگذاری در اقامتگاههای بومگردی و گردشگری طبیعی برای افزایش درآمد مردم استان.
جمعبندی
- استان خراسان شمالی تا سال 1383 بهعنوان یک استان مستقل ثبت نشده بود و آمار جمعیتی آن در سالهای 1365 و 1375 صفر در نظر گرفته شده است.
- پس از استقلال، سهم جمعیتی این استان از 1.15% در سال 1385 به 1.08% در سال 1395 کاهش یافته است.
- مهاجرت گسترده به سایر استانها، کاهش نرخ زاد و ولد، عدم توسعه صنعتی کافی و وابستگی به کشاورزی و دامداری از مهمترین عوامل کاهش سهم جمعیتی این استان بودهاند.
- برای تثبیت جمعیت و افزایش سهم این استان از جمعیت کشور، باید روی توسعه اقتصادی، افزایش اشتغال، بهبود زیرساختهای شهری و حمایت از کشاورزی و گردشگری تمرکز شود.
با اجرای سیاستهای توسعهای مناسب، استان خراسان شمالی میتواند روند کاهش سهم جمعیتی خود را متوقف کرده و در آینده شرایط بهتری برای تثبیت جمعیت ایجاد کند.
برای کسب اطلاعات و آمارهای بیشتر در حوزهی جمعیتشناسی کلیک کنید.
آمارهای مرتبط:
آمار توزیع جمعیتی استان تهران (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی استان خراسان جنوبی (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی استان خراسان رضوی (سال 1365-1395)
برای خواندن مقاله جمعیت کلیک کنید
