در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان که در آمارگیری سال 1395 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آمده است نشان میدهد، بیشترین میزان توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان در سال 1385 بوده است.
آخرین آمار را در آمارفکت بخوانید.
طبق آخرین آماری که آمارفکت از سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آورده است؛ آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان نشان میدهد که بیشترین میزان توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان در سال 1385 بوده است. در این دوسال نقاط شهری استان کرمان 3.22 درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده است.
توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان در فاصله سالهای ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵ روندی نسبتاً صعودی را تجربه کرده، گرچه در دهه آخر شاهد ثبات نسبی یا افت جزئی در سهم استان از جمعیت شهری کشور بودهایم. استان کرمان، به عنوان پهناورترین استان ایران، با داشتن مراکز صنعتی، معدنی، کشاورزی و فرهنگی، در این سالها توانسته بخشی از جمعیت شهری کشور را به خود جذب کند و جایگاه خود را در نظام شهری ایران تثبیت نماید.
در سال ۱۳۶۵، استان کرمان حدود ۲.۶ درصد از جمعیت شهری کشور را در خود جای داده بود. این عدد در آن دوره، با توجه به توسعه محدود زیرساختها و عدم گستردگی شهرنشینی در برخی مناطق استان، رقم قابلقبولی به شمار میرفت. شهر کرمان به عنوان مرکز استان، اصلیترین کانون تمرکز جمعیت شهری بود. در کنار آن، شهرهایی مانند رفسنجان، سیرجان، جیرفت، بم و زرند نقشهای مکملی در ساختار شهری ایفا میکردند.
در آن سالها، بسیاری از مناطق جنوبی و شرقی استان همچنان ساختار روستایی داشتند و توسعه شهری بهصورت متمرکز در چند شهر بزرگتر دیده میشد. با این حال، وجود برخی مراکز صنعتی و کشاورزی در استان، زمینهساز رشد جمعیتی در آینده شد.
در دهه ۱۳۷۰، با گسترش زیرساختهای ارتباطی و حملونقل، سهم استان کرمان از جمعیت شهری کشور افزایش یافت و در سال ۱۳۷۵ به ۲.۸۸ درصد رسید. این رشد با ادامه روند توسعه صنعتی استان، بهویژه در بخش معدن، همراه بود. وجود معادن بزرگی مانند مس سرچشمه در رفسنجان و سنگآهن گلگهر در سیرجان، عامل مهمی در افزایش اشتغال و مهاجرت به شهرهای استان شد.
در سال ۱۳۸۵، روند رشد ادامه یافت و سهم استان کرمان به ۳.۲۲ درصد رسید. این رقم، بالاترین سهم استان در کل بازه مورد بررسی است. توسعه دانشگاهها، افزایش تعداد بیمارستانها، ارتقای رتبه برخی شهرها و افزایش نرخ شهرنشینی باعث شد که کرمان یکی از استانهای پیشرو در جذب جمعیت شهری در جنوب شرق کشور باشد.
با آغاز دهه ۱۳۹۰، روند رشد سهم استان از جمعیت شهری کشور متوقف شد و کمی کاهش یافت. در سال ۱۳۹۰، سهم استان به ۳.۱۵ درصد رسید و در سال ۱۳۹۵، این عدد اندکی کاهش یافت و به ۳.۱۴ درصد رسید. اگرچه این ارقام همچنان نشاندهنده سهم نسبتاً بالا و جایگاه مهم استان در ساختار جمعیتی کشور هستند، اما نشان میدهند که رشد جمعیت شهری در استان کرمان نسبت به برخی استانهای دیگر، کاهش سرعت داشته است.
این افت نسبی میتواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از جمله خشکسالی و بحران منابع آب، کاهش نرخ رشد جمعیت، مهاجرت جوانان به استانهای مرکزی برای اشتغال یا تحصیل، و نیز ضعف در توسعه برخی زیرساختهای شهری در مناطق کمتر توسعهیافته استان.
استان کرمان به دلیل وسعت جغرافیایی زیاد، دارای پراکندگی جمعیتی بالایی است. شهر کرمان بهعنوان قطب مرکزی، بیشترین تمرکز جمعیت شهری را به خود اختصاص داده، اما شهرهای دیگر استان نیز سهم قابلتوجهی در جذب جمعیت دارند. شهر سیرجان به عنوان یکی از قطبهای صنعتی و معدنی کشور، طی سالهای گذشته رشد بسیار خوبی داشته و به یکی از مراکز مهاجرتپذیر استان تبدیل شده است.
رفسنجان نیز با وجود مجتمعهای بزرگ صنعتی و کشاورزی، و توسعه شبکه راهها، توانسته نقش مهمی در ساختار شهری استان ایفا کند. شهرهایی مانند بم، جیرفت و کهنوج نیز در دهههای اخیر با رشد متوسط اما مستمر جمعیت شهری مواجه بودهاند. این تنوع فضایی در توزیع جمعیت، یکی از ویژگیهای خاص استان کرمان است که آن را از بسیاری از استانهای دیگر متمایز میکند.
با وجود رشد قابلقبول در گذشته، استان کرمان همچنان با چالشهایی در حوزه شهرنشینی مواجه است. نخستین چالش، کمبود منابع آبی بهویژه در مناطق شرقی و جنوبی استان است که توسعه پایدار شهری را با مشکل مواجه کرده. همچنین، برخی شهرهای کوچکتر از امکانات و خدمات پایهای مانند آموزش عالی، مراکز درمانی مجهز، سیستم حملونقل مناسب و زیرساختهای دیجیتال بیبهرهاند.
یکی دیگر از چالشها، تمرکز بیش از حد جمعیت و سرمایه در چند شهر خاص (کرمان، سیرجان، رفسنجان) و غفلت از سایر مناطق استان است. این تمرکز میتواند در بلندمدت موجب تشدید مهاجرتهای داخلی، نابرابری منطقهای و افزایش هزینههای مدیریت شهری شود.
برای حفظ و ارتقاء توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان، سیاستهای متوازن توسعهای لازم است. این استان ظرفیتهای بزرگی در زمینه صنعت، معدن، کشاورزی، گردشگری و صادرات دارد. توسعه مناطق ویژه اقتصادی، تقویت صنایع تبدیلی در کشاورزی، ارتقای سطح آموزش و ایجاد پارکهای علم و فناوری میتواند به جذب جمعیت در نقاط مختلف استان کمک کند.
توجه به شهرهای کوچکتر و میانهای مانند راور، انار، فهرج، عنبرآباد و قلعهگنج، از نظر سرمایهگذاری در زیرساختها و خدمات عمومی، میتواند الگوی توزیع جمعیت را در استان متعادلتر کرده و فشار از دوش شهرهای بزرگ بردارد.
استان کرمان با سهمی پایدار و نسبتاً بالا از جمعیت شهری کشور، یکی از استانهای کلیدی در جنوب شرق ایران محسوب میشود. اگر چالشهایی مانند کمآبی، مهاجرت نخبگان و تمرکز توسعه بر چند شهر خاص، بهدرستی مدیریت شوند، این استان میتواند نقش پررنگتری در آینده نظام شهری کشور ایفا کند.
در سناریویی خوشبینانه، با توسعه پایدار و توزیع عادلانه خدمات، استان کرمان میتواند سهم خود را از جمعیت شهری کشور افزایش داده و به یکی از قطبهای متعادل توسعه شهری تبدیل شود.
بررسی روند توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان بین سالهای ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵، نشان میدهد که این استان با رشدی تدریجی توانسته از سهم ۲.۶ درصدی در سال ۱۳۶۵ به سهم ۳.۲۲ درصدی در سال ۱۳۸۵ برسد، اما پس از آن با تثبیت و افت اندکی در سهم مواجه شده است. کرمان بهعنوان استانی پهناور با ظرفیتهای بالای اقتصادی و اجتماعی، این پتانسیل را دارد که با سیاستگذاری درست، سهم بیشتری در آینده از جمعیت شهری کشور به دست آورد.
برای کسب اطلاعات و آمارهای بیشتر در حوزهی جمعیتشناسی کلیک کنید.
آمارهای مرتبط:
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان سمنان (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان تهران (سال 1365-1395)
آمارهای مشابه در همین حوزه
