در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بررسی تحولات هزینه کل خانوار در ایران طی نیم‌قرن گذشته تصویری روشن از تغییرات مخارج اسمی زندگی در مناطق مختلف کشور ارائه می‌دهد. داده‌های رسمی ثبت‌شده برای بازه زمانی سال ۱۳۵۳ تا ۱۴۰۳ نشان‌دهنده یک روند صعودی مستمر در مبلغ ریالی مخارج سالانه خانوارها در سراسر ایران است.
بر پایه این آمارها، میانگین هزینه کل خانوار از رقم ۱۳۲.۵۳۱ هزار ریال در سال ۱۳۵۳ به سطح چشمگیر ۱,۴۴۶,۸۲۲ هزار ریال در سال ۱۴۰۳ رسیده است که افزایشی بیش از ۱۰,۹۰۰ برابری را در این دوره ۵۰ ساله ثبت می‌کند.
در دهه ۱۳۵۰، هزینه کل خانوار با شیبی ملایم حرکت می‌کرد؛ به طوری که رقم مخارج از ۱۳۲.۵۳۱ هزار ریال در سال ۱۳۵۳ به ۱۵۴.۰۲۱ هزار ریال در سال ۱۳۵۴ و ۲۸۸.۴۳۵ هزار ریال در سال ۱۳۵۸ رسید. در طول دهه ۱۳۶۰، با ثبت رقم ۵۰۵.۳۸۷ هزار ریال در سال ۱۳۶۱، هزینه سالانه تا پایان این دهه و در سال ۱۳۶۹ به ۱,۶۲۷.۲۷۵ هزار ریال افزایش یافت که نشان‌دهنده رشدی بیش از ۳ برابر در طول یک دهه بود.
با ورود به دهه ۱۳۷۰، شتاب افزایش مخارج شدت بیشتری به خود گرفت. در ابتدای این دوره و در سال ۱۳۷۰ هزینه کل خانوار برابر با ۱,۹۳۱.۲۵۳ هزار ریال بود، اما تا سال ۱۳۷۵ به ۶,۹۸۶.۸۰۸ هزار ریال و در انتهای دهه در سال ۱۳۷۹ به ۱۵,۶۷۳.۲۶۱ هزار ریال ارتقا یافت. مقایسه این ارقام در مجموعه پایگاه داده آمار نشان می‌دهد که دهه هفتاد یکی از دوره‌های جهش اسمی مخارج خانوار بوده است.
در آغاز دهه ۱۳۸۰، هزینه کل خانوار از ۱۷,۲۳۲.۸۹۲ هزار ریال در سال ۱۳۸۰ به ۴۱,۵۶۹.۹۲۵ هزار ریال در سال ۱۳۸۵ و در نهایت به ۶۸,۴۷۷.۲۲۹ هزار ریال در سال ۱۳۸۹ رسید. بدین ترتیب در این دهه مخارج خانوار رشدی نزدیک به ۴ برابر را تجربه کرد.
دهه ۱۳۹۰ با ثبت هزینه ۸۳,۹۷۳.۰۹۲ هزار ریال در سال ۱۳۹۰ آغاز شد و در سال ۱۳۹۱ با عبور از مرز صد هزار، به ۱۰۸,۱۸۷.۶۷۶ هزار ریال رسید. این شاخص در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۸ به ترتیب مقادیر ۱۵۶,۹۰۷ و ۲۶۱,۰۰۶ هزار ریال را به ثبت رساند و در پایان دهه، یعنی سال ۱۳۹۹، عدد ۳۴۰,۶۷۹ هزار ریال را در گزارش‌های آماری بر جای گذاشت.
شتاب رشد هزینه کل خانوار در سال‌های ابتدایی دهه ۱۴۰۰ به بالاترین نرخ‌های خود در کل دوره مورد بررسی رسید. در سال ۱۴۰۰ رقم هزینه کل خانوار به ۵۱۹,۱۱۹ هزار ریال جهش یافت. این رقم در سال ۱۴۰۱ با رشدی بالغ بر ۵۱.۹ درصد به ۷۸۸,۵۹۴ هزار ریال و در سال ۱۴۰۲ به ۱,۱۰۶,۵۹۰ هزار ریال رسید. در نهایت، در سال ۱۴۰۳ با رسیدن به ۱,۴۴۶,۸۲۲ هزار ریال، رکورد تاریخی تازه‌ای در این شاخص اسمی ثبت شد.
پژوهشگران و علاقه‌مندان به تحلیل داده‌های اقتصادی می‌توانند ارقام تفصیلی دیگر بخش‌ها را در پلتفرم آمارفکت دنبال کنند و مقایسه‌های جامع‌تری میان مؤلفه‌های گوناگون بودجه خانوار به دست آورند.
داده‌های ۵۰ ساله هزینه کل خانوار نشان می‌دهد که روند افزایش هزینه‌های اسمی در دهه‌های اخیر پیوسته تصاعدی بوده است. در حالی که طی سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۸۰ حدود ۲۷ سال طول کشید تا مخارج سالانه به سطح ۱۷ هزار هزار ریال برسد، تنها در فاصله سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳، رقم کل هزینه با افزایشی معادل ۹۲۷,۷۰۳ هزار ریال، نزدیک به ۲.۸ برابر شد. این محاسبات آماری نشان‌دهنده تغییر مقیاس مداوم مبالغ گردش مالی خانوارها در گذر زمان است.
آمارهای مشابه در همین حوزه
