ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریسمنان

سنجش نابرابری درآمدی از طریق شاخص‌های اقتصادی، تصویری شفاف از توزیع ثروت در جامعه شهری ارائه می‌دهد. بررسی داده‌های مربوط به ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهری سمنان در فاصله سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳، سیر تحولات شاخص توزیع درآمد را در نقاط شهری استان سمنان به‌طور سالانه آشکار می‌سازد.

در آغاز این دوره و در سال ۱۳۸۴، مقدار این شاخص برابر با ۰.۳۵۷۶۵ ثبت شده است، در حالی که در پایان دوره یعنی سال ۱۴۰۳، این مقدار با کاهشی چشمگیر به ۰.۲۷۴۵۷ رسیده است که کمترین رقم ثبت‌شده در کل این بازه بیست‌ساله به شمار می‌رود.

نوسانات دهه هشتاد و دستیابی به قله شاخص

طی سال‌های دهه ۱۳۸۰، شاخص ضریب جینی در مناطق شهری سمنان فراز و فرودهای متعددی را پشت سر گذاشت. این متغیر پس از افزایش از ۰.۳۵۷۶۵ در سال ۱۳۸۴ به ۰.۳۷۴۴۹ در سال ۱۳۸۵، در سال ۱۳۸۶ کاهشی موقت پیدا کرد و به ۰.۳۲۷۶۷ رسید. با این حال، روند صعودی مجدداً آغاز شد و در سال ۱۳۸۸ به بالاترین سطح خود در تمام دوران ثبت آمار یعنی رقم ۰.۳۸۹۹ رسید.

پس از این نقطه اوج، شاخص دوباره با شیب نزولی همراه شد و در سال ۱۳۸۹ به ۰.۳۵۶۳۲ و سپس در سال ۱۳۹۰ به ۰.۳۳۳۰۲ کاهش یافت. تغییرات این دوره حاکی از بی‌ثباتی در فاصله طبقاتی شهری بود که پس از سال ۱۳۸۸ به تدریج مسیر تعدیل را در پیش گرفت.

سیر نزولی در دهه نود و تعدیل نابرابری شهری

با ورود به دهه ۱۳۹۰، داده‌های ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهری سمنان وارد کانال پایین‌تر از ۰.۳ شد. در سال ۱۳۹۲ این شاخص به ۰.۲۹۷۹۵ رسید و به استثنای جهش سال ۱۳۹۹، برای سال‌ها در همین بازه تثبیت شد. مقادیر ثبت‌شده برای سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ به ترتیب برابر با ۰.۲۸۹۰۹، ۰.۲۹۰۱۱، ۰.۲۹۳۵۹، ۰.۲۹۸۶۵ و ۰.۲۹۳۸ بوده است.

تنها نوسان عمده صعودی این دهه در سال ۱۳۹۹ رخ داد که طی آن شاخص مجدداً تا ۰.۳۴۲۴۶ بالا رفت. طبق تحلیلی که در پایگاه داده‌های آمار مشاهده می‌شود، این جهش مقطعی دوام چندانی نیافت و در سال ۱۴۰۰ مجدداً به سطح ۰.۳۰۷۵۸ بازگشت.

روند کاهشی در سال‌های آغازین سده پانزدهم

بررسی ارقام منتشرشده در درگاه آمارفکت نشان می‌دهد که از سال ۱۴۰۱ به بعد، توزیع درآمد در مناطق شهری استان سمنان به یکی از متوازن‌ترین شرایط خود در دو دهه گذشته رسیده است. در سال ۱۴۰۱ مقدار شاخص به ۰.۲۸۸۱۷ کاهش یافت و در سال ۱۴۰۲ نیز به عدد ۰.۲۷۸۱ رسید.

استمرار این سیر نزولی در سال ۱۴۰۳ با ثبت رقم ۰.۲۷۴۵۷، فاصله آماری محسوسی را نسبت به بیشینه تاریخی سال ۱۳۸۸ معادل ۰.۱۱۵۳۳ واحد کاهش نشان می‌دهد که حاکی از فشرده‌تر شدن شکاف هزینه‌ای و درآمدی در جامعه شهری استان است.

جمع‌بندی تحلیل و بینش آماری

در برآیند کلی بازه بیست‌ساله، شاخص ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهری سمنان مسیری کلی از مقادیر بالاتر از ۰.۳۵ به سمت سطوح پایین‌تر از ۰.۲۸ را پیموده است. سقف تاریخی این شاخص در سال ۱۳۸۸ با عدد ۰.۳۸۹۹ و کف آن در سال ۱۴۰۳ با عدد ۰.۲۷۴۵۷ رقم خورده است.

داده‌ها نشان می‌دهند که پس از پشت سر گذاشتن تلاطم‌های ابتدای بازه و یک جهش مقطعی در سال ۱۳۹۹، مناطق شهری استان سمنان ثبات قابل‌توجهی را در سطوح پایین نابرابری تجربه کرده‌اند و در چهار سال اخیر روند کاهش ضریب جینی به طور پیوسته حفظ شده است.