ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریکردستان

شاخص ضریب جینی به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای سنجش توزیع درآمد و نابرابری اقتصادی، تصویر روشنی از وضعیت شکاف طبقاتی در مناطق شهری استان کردستان طی سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳ ارائه می‌دهد. تحلیل داده‌های ثبت‌شده برای مناطق شهری این استان نشان‌دهنده فراز و فرودهای محسوس در میزان برابری هزینه‌ای و درآمدی خانوارها در این بازه بیست‌ساله است.

بر اساس ارقام ثبت‌شده، مقدار شاخص ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریکردستان در ابتدای دوره یعنی سال ۱۳۸۴ معادل ۰.۳۶۸۳۹ بوده که بالاترین سطح نابرابری در کل دوره مورد بررسی محسوب می‌شود. در نقطه مقابل، کمترین مقدار این شاخص در سال ۱۳۹۵ با رقم ۰.۲۶۲۷۱ به ثبت رسیده است که نشان‌دهنده متوازن‌ترین وضعیت توزیع درآمد در این استان است.

روند نزولی و بهبود توزیع درآمد تا نیمه دهه نود

بررسی سری زمانی نشان می‌دهد که پس از سال ۱۳۸۴، مقدار ضریب جینی شهری کردستان با نوساناتی به سوی کاهش حرکت کرده است. رقم این شاخص در سال ۱۳۸۵ به ۰.۳۳۸۶۳ و در سال ۱۳۸۶ به ۰.۳۲۰۰۰ تقلیل یافت، هرچند در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ به ترتیب تا سطوح ۰.۳۴۹۲۴ و ۰.۳۵۴۵۰ افزایش پیدا کرد.

از سال ۱۳۸۹ با ثبت عدد ۰.۳۱۳۰۰ و سال ۱۳۹۰ با رقم ۰.۳۱۰۷۲، دوره ثبات نسبی و گرایش به سطوح زیر ۰.۳ آغاز شد. در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ این شاخص به ترتیب به ۰.۲۹۴۴۰ و ۰.۲۹۹۴۶ رسید. پایگاه تحلیلی آمار با دسته‌بندی این داده‌ها نشان می‌دهد که متغیر مذکور در سال ۱۳۹۴ برابر با ۰.۲۹۵۴۲ و در سال ۱۳۹۵ به پایین‌ترین حد یعنی ۰.۲۶۲۷۱ تنزل یافته است.

نوسانات شاخص ضریب جینی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳

با ورود به نیمه دوم دهه نود، مجدداً روند صعودی در شاخص نابرابری شهری استان کردستان شکل گرفت؛ به طوری که مقدار آن در سال ۱۳۹۶ به ۰.۲۷۵۹۱ و در سال ۱۳۹۷ به ۰.۲۸۶۶۶ رسید. در سال ۱۳۹۸ این عدد از مرز سه دهم عبور کرد و به ۰.۳۱۵۱۰ رسید و این روند افزایشی در سال ۱۳۹۹ با ثبت ۰.۳۲۰۱۳ تداوم یافت.

بررسی گزارش‌های منتشرشده در رسانه آمارفکت نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۰ این شاخص به ۰.۳۳۴۲۶ رسید و پس از کاهشی ملایم در سال ۱۴۰۱ با عدد ۰.۳۱۷۳۸، بار دیگر در سال ۱۴۰۲ رشد کرد و به رقم ۰.۳۳۵۷۰ بالغ شد. در نهایت، داده‌های سال ۱۴۰۳ حاکی از بازگشت دوباره شاخص به کانال زیر سه دهم با عدد ۰.۲۸۳۷۲ است.

جمع‌بندی تحلیل و بینش آماری

داده‌های ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریکردستان نشان می‌دهد که دامنه نوسان این شاخص در بیست سال گذشته در بازه تقریبی ۰.۲۶ تا ۰.۳۷ قرار داشته است. با وجود افت و خیزهای دوره‌ای، مقدار ثبت‌شده در سال ۱۴۰۳ معادل ۰.۲۸۳۷۲ نسبت به مقدار ابتدایی دوره در سال ۱۳۸۴ به میزان ۰.۰۸۴۶۷ واحد کمتر است که بیانگر سطح نابرابری پایین‌تر در پایان این دوره بیست‌ساله نسبت به آغاز آن می‌باشد.