در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بازه آماری
1403
منبع رسمی
مرکز آمار ایران
شاخص ضریب جینی یکی از معیارهای استاندارد و معتبر برای سنجش نحوه توزیع درآمد و ارزیابی میزان نابرابری اقتصادی در جوامع است. در بررسی حاضر، وضعیت شاخص ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریالبرز در یک دوره زمانی ۱۴ ساله، یعنی از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳، بر اساس آمارهای رسمی منتشرشده مورد ارزیابی آماری قرار گرفته است تا تصویر شفافی از دگرگونی‌های توزیع هزینه و درآمد در این محدوده شهری به دست آید.
بر اساس ارقام ثبت‌شده، مقدار این شاخص در مناطق شهری استان البرز در سال ۱۳۹۰ برابر با ۰.۲۷۱۷۱ بوده و پس از طی فراز و فرودهای پیاپی، در سال ۱۴۰۳ به رقم ۰.۳۱۵۹۳ رسیده است. کمترین سطح نابرابری در این دوره در سال ۱۳۹۴ با مقدار ۰.۲۵۶۷۳ و بیشترین میزان نابرابری توزیع درآمد در سال ۱۳۹۹ با ثبت عدد ۰.۳۲۲۷ به ثبت رسیده است.
تحلیل مقادیر ثبت‌شده برای نیمه نخست دهه ۱۳۹۰ نشان می‌دهد که ضریب جینی در مناطق شهری البرز پس از کاهش اولیه از ۰.۲۷۱۷۱ در سال ۱۳۹۰ به ۰.۲۶۳ در سال ۱۳۹۱، در مسیر صعودی قرار گرفت و در سال ۱۳۹۲ به ۰.۲۸۸۹۸ و سپس در سال ۱۳۹۳ به ۰.۳۰۷۷ افزایش یافت. با این حال، در سال ۱۳۹۴ یک افت ملموس رخ داد و شاخص به کف تاریخی دوره یعنی ۰.۲۵۶۷۳ بازگشت.
از سال ۱۳۹۵ مجدداً یک جهش آماری در ارقام قابل مشاهده است؛ به‌طوری‌که ضریب جینی در این سال تا سطح ۰.۳۱۸۹۶ بالا رفت. هرچند در سال ۱۳۹۶ این شاخص تا سطح ۰.۲۹۱۱۵ تعدیل شد، اما بلافاصله در سال ۱۳۹۷ به ۰.۳۱۹۳۷ و در سال ۱۳۹۸ به ۰.۳۰۹۵ رسید که حاکی از پایداری نوسانات در کانال‌های بالاتر از ۰.۳۰ بوده است. علاقه‌مندان به بررسی‌های جامع می‌توانند پایگاه آمار را برای پایش سری‌های زمانی مشابه دنبال کنند.
آغاز دهه ۱۴۰۰ با ثبت قله آماری کل دوره همراه بود؛ جایی که شاخص ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریالبرز در سال ۱۳۹۹ به بالاترین رکورد خود یعنی ۰.۳۲۲۷ رسید. پس از این اوج، در سال ۱۴۰۰ مقدار شاخص به ۰.۳۰۲۷۶ کاهش یافت و نشانه‌هایی از فروکش کردن نابرابری در داده‌ها به چشم خورد.
طی سال‌های پس از آن، روند مقادیر بار دیگر به سمت ارقام بزرگ‌تر متمایل شد. شاخص مذکور در سال ۱۴۰۱ به ۰.۳۰۶۳۷، در سال ۱۴۰۲ به ۰.۳۱۲۴ و در سال ۱۴۰۳ به ۰.۳۱۵۹۳ رسید. پیگیری دقیق چنین متغیرهایی در رسانه تخصصی آمارفکت نشان می‌دهد که شیب تغییرات در چهار سال پایانی ملایم اما پیوسته صعودی بوده است.
بررسی مقایسه‌ای ابتدا و انتهای سری زمانی نشان می‌دهد که فاصله میان رقم سال ۱۳۹۰ یعنی ۰.۲۷۱۷۱ و رقم سال ۱۴۰۳ یعنی ۰.۳۱۵۹۳، رشدی معادل ۰.۰۴۴۲۲ واحد را در ضریب جینی شهری البرز منعکس می‌کند. دامنه تغییرات این متغیر بین کمترین مقدار (۰.۲۵۶۷۳) و بیشترین مقدار (۰.۳۲۲۷) برابر با ۰.۰۶۵۹۷ واحد بوده است.
در مجموع، داده‌های ثبت‌شده برای شاخص ضریب جینی در 31 استان به تفکیک مناطق شهریالبرز نمایانگر عبور تدریجی از دامنه‌های زیر ۰.۲۸ در سال‌های اولیه به محدوده باثبات بالای ۰.۳۰ و نزدیک به ۰.۳۲ در سال‌های متاخر است؛ روندی که تثبیت ارقام شاخص در بازه‌ای بالاتر را طی دوره چهارده‌ساله اخیر در این پهنه جغرافیایی به اثبات می‌رساند.
آمارهای مشابه در همین حوزه
