در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان که در آمارگیری سال 1395 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آمده است نشان میدهد، بیشترین میزان توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان در سال 1365 بوده است.
آخرین آمار را در آمارفکت بخوانید.
طبق آخرین آماری که آمارفکت از سرشماری عمومی نفوس و مسکن به دست آورده است؛ آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان نشان میدهد که بیشترین میزان توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان در سال 1365 بوده است. در این دوسال نقاط شهری استان گیلان 2.92 درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده است.
توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان طی بازه زمانی ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵، روندی نوسانی اما با تمایل کلی به کاهش را نشان میدهد. این استان، که یکی از زیباترین و پرجاذبهترین مناطق کشور است، در دهههای گذشته با وجود توسعه زیرساختهای شهری، نتوانسته سهم خود از جمعیت شهری کشور را بهصورت پایدار افزایش دهد. با بررسی دقیقتر آمارها، میتوان عوامل مختلف اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی و فرهنگی را در این روند تحلیل کرد.
در سال ۱۳۶۵، استان گیلان حدود ۲.۹۲ درصد از جمعیت شهری کل کشور را در خود جای داده بود. این رقم نشان میداد که استان گیلان بهعنوان یکی از استانهای شمالی کشور، جایگاه بالایی در ساختار جمعیتی شهری کشور داشت. شهر رشت، به عنوان مرکز استان، بخش اعظم جمعیت شهری را در بر میگرفت و شهرهایی نظیر انزلی، لاهیجان، آستانه اشرفیه، تالش و رودسر نیز نقش مکملی در توزیع جمعیت شهری ایفا میکردند.
در آن دوران، گیلان یکی از مقاصد مهاجرتی از استانهای همجوار بهشمار میرفت و جمعیت شهری آن در حال رشد بود. با وجود تمرکز شدید جمعیت در نواحی ساحلی و جلگهای، شهرنشینی در گیلان نسبت به سایر استانها، ساختار نسبتاً متعادلی داشت.
در سال ۱۳۷۵، سهم استان از جمعیت شهری کشور به ۲.۸۵ درصد رسید؛ یعنی کاهش اندک اما معنیدار نسبت به دهه قبل. این روند نزولی در دهههای بعد نیز ادامه داشت، بهگونهای که در سال ۱۳۸۵ به ۲.۶۸ درصد کاهش یافت، در سال ۱۳۹۰ با افزایش خفیف به ۲.۷۹ درصد رسید، و در سال ۱۳۹۵ مجدداً افت کرد و به ۲.۷۱ درصد رسید.
این افت تدریجی نشان میدهد که با وجود رشد مطلق جمعیت شهری در گیلان، سایر استانها با سرعت بیشتری در حال رشد بودهاند و گیلان نتوانسته جایگاه نسبی خود را حفظ کند. این کاهش سهم، نیاز به تحلیل دقیقتر دارد تا مشخص شود چرا یکی از استانهای پرجمعیت و توسعهیافته شمالی کشور، دچار چنین روندی شده است.
کاهش سهم گیلان از جمعیت شهری کشور را میتوان در چند عامل کلیدی جستوجو کرد:
شهر رشت به عنوان مرکز استان، حدود نیمی از جمعیت شهری گیلان را در خود جای داده است. این تمرکز جمعیتی، هم مزایایی مانند تجمیع خدمات، حملونقل و خدمات درمانی دارد، و هم معایبی مانند تراکم بالا، ترافیک، افزایش هزینههای زندگی و فرسایش زیرساختها. از سوی دیگر، شهرهایی مانند بندر انزلی، آستانه اشرفیه، صومعهسرا و لاهیجان توانستهاند رشد متوسطی داشته باشند، اما نتوانستهاند فشار جمعیتی را از دوش رشت بردارند.
تمرکز بیش از حد جمعیت در یک شهر، میتواند مانع توسعه متوازن شهری در سطح استان شود. برای بهبود توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان باید به توسعه شهری در سایر نقاط استان بهصورت برنامهریزیشده توجه شود.
با وجود پتانسیلهای فراوان، گیلان با چالشهای متعددی روبهروست که بر روند جمعیت شهری تأثیر گذاشتهاند:
این عوامل، در کنار کاهش نرخ زاد و ولد، موجب شدهاند که گیلان بهرغم جذابیتهایش، نتواند جمعیت شهری پایداری را جذب یا حفظ کند.
در مقابل چالشها، استان گیلان فرصتهای توسعهای زیادی دارد. از جمله:
برای افزایش یا دستکم حفظ سهم استان گیلان از جمعیت شهری کشور، لازم است برنامههای میانمدت و بلندمدتی تدوین شود که شامل موارد زیر است:
بررسی دادههای آماری نشان میدهد که توزیع جمعیتی نقاط شهری استان گیلان از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵، از سهم ۲.۹۲ درصدی به ۲.۷۱ درصد کاهش یافته است. این روند، اگرچه آرام و تدریجی بوده، اما در بلندمدت میتواند جایگاه استان را در نقشه توسعه شهری کشور تضعیف کند.
با توجه به ظرفیتهای بالای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی، گیلان این توان را دارد که با برنامهریزی مناسب، مهاجرت معکوس ایجاد کرده، نخبگان خود را حفظ کند و رشد شهری پایدار را تجربه کند. در غیر این صورت، کاهش سهم جمعیتی ادامه خواهد داشت و شکاف توسعهای میان این استان و استانهای مهاجرپذیر بیشتر خواهد شد.
برای کسب اطلاعات و آمارهای بیشتر در حوزهی جمعیتشناسی کلیک کنید.
آمارهای مرتبط:
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کردستان (سال 1365-1395)
آمار توزیع جمعیتی نقاط شهری استان کرمان (سال 1365-1395)
آمارهای مشابه در همین حوزه
