در حال بارگذاری...
در حال بارگذاری...
بازه آماری
1384 تا 1403
منبع رسمی
مرکز آمار ایران
شاخص ضریب جینی یکی از معیارهای استاندارد و پذیرفتهشده برای سنجش شکاف طبقاتی و نحوه توزیع درآمد یا هزینه در جوامع است. این شاخص عددی بین صفر تا یک را شامل میشود که هرچه به صفر نزدیکتر باشد، نشاندهنده توزیع برابرتر منابع و هزینهها میان اقشار مختلف جامعه است و نزدیک شدن آن به عدد یک، از تشدید نابرابری حکایت دارد. بر اساس دادههای رسمی مرکز آمار ایران، وضعیت ضریب جینی مناطق روستایی استان چهارمحال و بختیاری در یک دوره بیستساله از سال ۱۳۸۴ تا سال ۱۴۰۳ مورد ارزیابی قرار گرفته است تا چگونگی توزیع مخارج در جامعه روستایی این استان مشخص شود.
بررسی سری زمانی این متغیر نشان میدهد که کمترین سطح نابرابری در مناطق روستایی این استان در سال ۱۳۹۲ با رقم ۰.۲۵۱۰۸ ثبت شده است. در نقطه مقابل، بالاترین میزان نابرابری و بیشترین مقدار این شاخص در سال ۱۳۹۹ به ثبت رسیده که رقم ۰.۳۶۲۰۵ را نشان میدهد. اختلاف میان کمترین و بیشترین مقدار این متغیر در این دوره حدود ۰.۱۱۰۹۷ واحد بوده که گویای دامنهای قابلتوجه از نوسانات در نحوه توزیع هزینههای خانوار در روستاهای این منطقه است.
در ابتدای این بازه، ضریب جینی در مناطق روستایی استان چهارمحال و بختیاری در سال ۱۳۸۴ برابر با ۰.۳۲۳۶۶ بود. طی دو سال بعد، روندی نزولی در این شاخص به چشم میخورد؛ به طوری که رقم مذکور در سال ۱۳۸۵ به ۰.۳۰۲۶۱ و در سال ۱۳۸۶ به ۰.۲۶۸۷۶ کاهش یافت که بیانگر متوازنتر شدن نسبی مخارج خانوارهای روستایی در آن برهه است.
با این حال، این وضعیت پایدار نماند و شاخص مجدداً سیر صعودی به خود گرفت. ضریب جینی در سال ۱۳۸۷ به رقم ۰.۲۷۸۴۶، در سال ۱۳۸۸ به ۰.۳۱۶۸۸ و در نهایت در سال ۱۳۸۹ به رقم ۰.۳۳۸۷۱ رسید. این فراز و فرودها نشان میدهد که پایایی توزیع درآمد در مناطق روستایی استان چهارمحال و بختیاری در سالهای پایانی دهه هشتاد تحت تأثیر تحولات اقتصادی دستخوش تغییرات ملموس شده است.
با ورود به دهه نود، ضریب جینی در سال ۱۳۹۰ به ۰.۳۰۷۵۱ رسید و سپس در سال ۱۳۹۱ روی عدد ۰.۳۱۶۵۰ ایستاد. ثبت رقم ۰.۲۵۱۰۸ در سال ۱۳۹۲ کمترین میزان نابرابری ثبتشده در کل این دوره بیستساله را رقم زد. پس از این افت چشمگیر، شاخص بار دیگر رشد کرد و در سال ۱۳۹۳ به ۰.۳۰۵۶۹ و در سال ۱۳۹۴ به ۰.۳۳۰۷۱ افزایش یافت.
در نیمه دوم دهه نود، مقادیر متفاوتی به ثبت رسید. ضریب جینی در سال ۱۳۹۵ به رقم ۰.۲۷۹۱۰ کاهش یافت اما در سه سال بعد ارقام بسیار نزدیکی به یکدیگر را تجربه کرد؛ به این ترتیب که در سال ۱۳۹۶ برابر با ۰.۳۱۲۷۱، در سال ۱۳۹۷ معادل ۰.۳۱۴۴۲ و در سال ۱۳۹۸ روی عدد ۰.۳۱۰۶۰ قرار گرفت. در پایگاه دادههای معتبر پایگاه آمارفکت روند متغیرهای کلان و منطقهای مورد رصد قرار میگیرد تا تغییرات شاخصهای اجتماعی و اقتصادی به شکل دقیق تبیین شوند.
سال ۱۳۹۹ نقطه اوج نابرابری در جامعه روستایی استان چهارمحال و بختیاری بود؛ جایی که ضریب جینی با جهشی قابلتوجه به عدد ۰.۳۶۲۰۵ رسید. این مقدار بیشترین شکاف درآمدی و هزینهای در طول دوره تحت بررسی به شمار میرود. با شروع سده جدید، شدت این شاخص تعدیل شد و در سال ۱۴۰۰ به ۰.۳۱۴۵۳ و در سال ۱۴۰۱ به ۰.۳۰۸۷۱ رسید.
بر اساس آخرین دادههای منتشرشده، این روند تعدیل در سالهای اخیر ادامه یافته است؛ شاخص در سال ۱۴۰۲ به عدد ۰.۳۰۰۰۰ رسید و در سال ۱۴۰۳ با کاهشی محسوس روی رقم ۰.۲۶۸۶۱ ثبت شد. دستیابی به عدد ۰.۲۶۸۶۱ در سال ۱۴۰۳، یکی از کمترین سطوح نابرابری طی دو دهه اخیر در روستاهای این استان به حساب میآید. بررسی چنین آمارهایی در چارچوب جداول جامع آمار به تحلیلگران کمک میکند تا تصویری روشن از پویایی سطح معیشت در نواحی مختلف کشور به دست آورند.
بررسی رفتار آماری ضریب جینی مناطق روستایی استان چهارمحال و بختیاری بیانگر الگوی نوسانی پیوسته در طول بیست سال گذشته است. میانگین حسابی ضریب جینی در این دوره بیستساله در حدود ۰.۳۰۵ واحد بوده است که تمرکز بخش عمده سالها حول عدد ۰.۳۰ تا ۰.۳۱ را نشان میدهد. در سالهایی که فشارهای تورمی بر سبد مصرفی خانوار روستایی اثرگذار بوده، شاخص به سمت ارقام فراتر از ۰.۳۳ تمایل پیدا کرده و در سالهای ثبات نسبی، به کانالهای پایینتر از ۰.۲۸ بازگشته است. کاهش دوباره این شاخص به محدوده ۰.۲۶ در سال ۱۴۰۳، همگرایی مجدد دهکهای روستایی استان را به تصویر میکشد.
آمارهای مشابه در همین حوزه