تحلیل وضعیت درآمدی و تراز مالی شرکت ملی پست ایران

بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده توسط اتحادیه جهانی پست (UPU)، وضعیت مالی و ساختار درآمدی شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر با تغییرات و تحولات ساختاری عمیقی همراه بوده است. این تغییرات نشان‌دهنده چرخش تمرکز پست از خدمات سنتی نامه‌رسانی به سمت خدمات مدرن لجستیکی و جابه‌جایی امانات است.

تحول در تراز مالی؛ عبور از زیان‌دهی سنگین به سودآوری

بررسی روند سود و زیان ۵ ساله شرکت ملی پست ایران نشان می‌دهد که این شرکت پس از تجربه یک دوره زیان‌دهی شدید، موفق به تغییر مسیر مالی خود شده است:

• سال ۲۰۲۰: زیان عملیاتی معادل ۲۸ میلیون دلار.
• سال ۲۰۲۱: اوج زیان‌دهی با ثبت رقم منفی ۱۱۱ میلیون دلار.
• سال ۲۰۲۲: کاهش زیان به ۶۸ میلیون دلار.
• سال ۲۰۲۳: خروج از چرخه زیان و ثبت سود عملیاتی ۶۶ میلیون دلاری.
• سال ۲۰۲۴: تداوم روند صعودی و دستیابی به سود عملیاتی ۷۷ میلیون دلاری.

تغییر ساختار درآمدی؛ سلطه مطلق خدمات لجستیک

تحلیل سهم درآمدهای پست ایران از سرویس‌های مختلف در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که الگوی درآمدی این شرکت به طور کامل دگرگون شده و خدمات سنتی جای خود را به لجستیک داده‌اند:

• امانات و خدمات لجستیکی: ۸۵.۹ درصد از کل درآمد شرکت پست را به خود اختصاص داده است که نشان‌دهنده نقش کلیدی تجارت الکترونیک و ارسال کالا در بقای مالی پست است.
• سایر محصولات پستی: ۱۳ درصد از سهم درآمدی.
• نامه‌رسانی: تنها ۱.۱ درصد از درآمدها را شامل می‌شود که افول شدید این بخش سنتی را تایید می‌کند.

سقوط آزاد ترافیک نامه‌رسانی داخلی و خارجی

آمارهای مربوط به حجم مرسولات نامه‌رسانی نشان‌دهنده کاهش شدید تمایل جامعه به استفاده از نامه‌های فیزیکی است:

• ترافیک نامه‌رسانی داخلی: حجم نامه‌های داخلی از ۴۴ میلیون نامه در سال ۲۰۲۰ با شیبی تند به ۱۶.۵ میلیون در سال ۲۰۲۱، ۱۲ میلیون در سال ۲۰۲۲، ۹ میلیون در سال ۲۰۲۳ و در نهایت به ۶ میلیون نامه در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
• مرسولات بین‌المللی (خارجی): حجم نامه‌های ارسالی به خارج از کشور از ۱۰۵,۰۰۰ نامه در سال ۲۰۲۱ به ۳۹,۰۰۰ نامه در سال ۲۰۲۵ (پیش‌بینی/برآورد) کاهش یافته است. همچنین نامه‌های دریافتی از خارج نیز از اوج ۷۱۵,۰۰۰ نامه در سال ۲۰۲۳ به ۴۵۱,۰۰۰ نامه در سال ۲۰۲۵ افت کرده است.

جمع‌بندی

شرکت ملی پست ایران توانسته است با تغییر استراتژی خود و تمرکز بر بازار امانات و خدمات لجستیکی (که بیش از ۸۵ درصد درآمد آن را تامین می‌کند)، تراز مالی خود را از زیان سنگین ۱۱۱ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۱ به سود ۷۷ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۴ برساند. این موفقیت مالی در حالی به دست آمده که بخش نامه‌رسانی سنتی داخلی و بین‌المللی عملاً در آستانه منسوخ شدن قرار گرفته است.