بررسی تغییرات شاخصهای توسعه انسانی ایران بر اساس دادههای بانک جهانی در حوزههای آموزش، سلامت، مشارکت اقتصادی زنان و بیکاری بزرگسالان.
شاخص توسعه انسانی و مؤلفههای تشکیلدهنده آن از معیارهای کلیدی برای ارزیابی رفاه، کیفیت زندگی و پیشرفت جوامع به شمار میروند. بررسی دادههای بانک جهانی نشان میدهد که وضعیت ایران در مؤلفههای مختلف آموزش، سلامت و بازار کار در طول سالهای اخیر دستخوش نوسانات و تغییراتی شده است.
وضعیت مؤلفههای آموزش در ایران
در حوزه آموزش، نرخ یادگیری از ۳۵ درصد در سال ۲۰۱۶ به ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است. همچنین نرخ باسوادی جوانان در رده سنی ۱۵ تا ۲۴ سال از ۹۸ درصد در سال ۲۰۱۶ به ۹۹ درصد در سال ۲۰۲۲ رشد کرده است. با این حال، نرخ اتمام دوره ابتدایی از ۱۰۰ درصد در سال ۲۰۱۵ به ۹۸ درصد در سال ۲۰۲۰ کاهش جزئی را تجربه کرده است.
تحولات بخش سلامت و امید به زندگی
بر اساس این آمار، پوشش واکسیناسیون سهگانه (دیفتری، کزاز و سیاه سرفه) در سطح پایدار ۹۹ درصد در هر دو سال ۲۰۱۸ و ۲۰۲۳ تثبیت شده است. از طرف دیگر، امید به زندگی در کشور از ۷۶ سال در سال ۲۰۱۷ به ۷۵ سال در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته است.
تغییرات شاخصهای بازار کار و مشارکت اقتصادی
در بخش بازار کار، نرخ مشارکت اقتصادی زنان ۲۵ سال به بالا روندی کاهشی داشته و از ۱۹ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۱۶ درصد در سال ۲۰۲۳ رسیده است. در نقطه مقابل، نرخ بیکاری بزرگسالان با بهبود مواجه بوده و از ۱۰ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۸ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است.
جمعبندی
آمار ارائهشده از سوی بانک جهانی نشان میدهد با وجود دستاوردهای مثبت در افزایش نرخ باسوادی، یادگیری و پایداری واکسیناسیون، چالشهایی همچون افت مشارکت اقتصادی زنان و کاهش اندک امید به زندگی همچنان در ساختار توسعه انسانی ایران مشاهده میشود.
