بررسی جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۵ بر اساس دادههای سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) و مقایسه آن با کشورهای پیشرو و همسایه.
شاخص جهانی نوآوری (GII) نشاندهنده میزان موفقیت کشورها در خلق ایدههای جدید و تبدیل آنها به فناوری، محصول، خدمات و ارزش اقتصادی است. بر اساس آخرین گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) در سال ۲۰۲۵، کشورهای مختلف جهان بر اساس بسترهای نوآوری خود رتبهبندی شدهاند که در این میان ایران جایگاه متوسطی را به خود اختصاص داده است.
کشورهای پیشرو در حوزه نوآوری
در رتبهبندی سال ۲۰۲۵، کشور سوئیس با کسب امتیاز ۶۶ از ۱۰۰ برای پانزدهمین سال متوالی در رتبه نخست جهان ایستاده است. پس از سوئیس، کشورهای زیر در رتبههای برتر قرار دارند:
- آمریکا: رتبه ۳ با امتیاز ۶۱.۷
- کره جنوبی: رتبه ۴ با امتیاز ۶۰
- بریتانیا: رتبه ۶ با امتیاز ۵۹.۱
- چین: رتبه ۱۰ با امتیاز ۵۶.۶
- استونی: رتبه ۱۶ با امتیاز ۵۱.۱
جایگاه ایران و مقایسه با کشورهای منطقه
ایران با کسب امتیاز ۲۸.۵ در رتبه ۷۰ جهان قرار گرفته است. بررسی آمارهای منطقهای نشان میدهد که ایران بالاتر از کشورهایی نظیر کویت (رتبه ۷۳)، آرژانتین (رتبه ۷۷)، مصر (رتبه ۸۵)، لبنان (رتبه ۸۹)، آذربایجان (رتبه ۹۴)، پاکستان (رتبه ۹۹)، تاجیکستان (رتبه ۱۰۸) و الجزایر (رتبه ۱۱۵) قرار دارد.
با این حال، کشورهایی مانند هند (رتبه ۳۷ با امتیاز ۳۸.۲)، ترکیه (رتبه ۴۱ با امتیاز ۳۷.۲)، روسیه (رتبه ۶۰ با امتیاز ۳۰.۳) و عمان (رتبه ۶۹ با امتیاز ۲۸.۶) عملکرد بهتری نسبت به ایران در این شاخص ثبت کردهاند.
جمعبندی
اگرچه ایران توانسته است در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۵ بالاتر از برخی کشورهای همسایه و در حال توسعه قرار گیرد، اما همچنان فاصله قابلتوجهی با کشورهای پیشرو در فناوری دارد. تقویت زیرساختهای پژوهشی، حمایت از استارتاپها و تسهیل فرآیند تبدیل علم به ثروت میتواند به بهبود رتبه ایران در سالهای آینده کمک کند.
