روند و وضعیت واکسیناسیون نوزادان در ایران و جهان

واکسیناسیون نوزادان یکی از شاخص‌های اصلی ارزیابی توسعه بهداشت عمومی و سلامت جامعه است. بررسی آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که ایران در دهه‌های گذشته پیشرفت چشمگیری در این زمینه داشته و توانسته است خود را در میان کشورهای پیشتاز جهان قرار دهد. در این گزارش به بررسی روند ۴۴ ساله واکسیناسیون نوزادان در ایران و مقایسه آن با سایر کشورهای جهان بر اساس داده‌های بانک جهانی می‌پردازیم.

روند ۴۴ ساله واکسیناسیون نوزادان در ایران

آمارهای ثبت‌شده از سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰ میلادی) نشان می‌دهد که در آن زمان تنها ۳۲ درصد از نوزادان ۱۲ تا ۳۲ ماهه در ایران واکسینه شده بودند. با این حال، با توسعه شبکه‌های بهداشت و درمان در سراسر کشور، این نرخ با شتاب بالایی افزایش یافت؛ به طوری که در سال ۱۳۶۷ به ۸۸ درصد و در سال ۱۳۷۲ به اوج خود یعنی ۹۹ درصد رسید. از اوایل دهه ۱۳۷۰ تاکنون، نرخ واکسیناسیون نوزادان در ایران همواره ثبات بالایی داشته و بین ۹۵ تا ۹۹ درصد نوسان کرده است. در آخرین آمار مربوط به سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی)، این شاخص روی عدد ۹۸ درصد قرار دارد که نشان‌دهنده پایداری سیستم مراقبت‌های بهداشتی کشور است.

مقایسه وضعیت واکسیناسیون نوزادان در جهان

بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۴ میلادی، کشورهای کوبا، ژاپن و عمان با پوشش ۹۹ درصدی واکسیناسیون نوزادان ۱۲ تا ۳۲ ماهه در رتبه نخست جهان قرار دارند. ایران با ثبت نرخ ۹۸ درصد، در جایگاه دوم جهان و در کنار قدرت‌های بهداشتی ایستاده است. این در حالی است که بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته نرخ‌های پایین‌تری را ثبت کرده‌اند؛ برای مثال، میزان پوشش واکسیناسیون نوزادان در سوئیس ۹۶ درصد، در ایالات متحده آمریکا و هند ۹۴ درصد، در بریتانیا ۹۲ درصد و در آلمان ۸۹ درصد است. در انتهای این جدول، کشورهای بحران‌زده‌ای مانند یمن با ۴۲ درصد، لبنان با ۴۹ درصد و افغانستان با ۵۹ درصد قرار دارند که نشان‌دهنده تأثیر مستقیم ثبات سیاسی و اقتصادی بر سلامت نوزادان است.

جمع‌بندی

داده‌های بانک جهانی تأیید می‌کند که ایران با دستیابی به پوشش ۹۸ درصدی واکسیناسیون نوزادان، یکی از موفق‌ترین الگوهای بهداشتی را در منطقه و جهان پیاده‌سازی کرده است. حفظ این نرخ بالای ۹۵ درصد در طول سه دهه گذشته، گویای کارآمدی و گستردگی شبکه بهداشت و درمان کشور در پیشگیری از بیماری‌های دوران کودکی است.