تحلیل میزان خودکفایی غذایی کشورهای جهان بر اساس دادههای مجله Nature.
مقدمه
تأمین امنیت غذایی و خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی و دامی یکی از بزرگترین دغدغههای کشورهای جهان است. بر اساس تحلیلهای منتشر شده توسط مجله معتبر Nature، اکثر کشورهای دنیا توانایی تأمین همزمان هر ۷ گروه غذایی اصلی (شامل گوشت، لبنیات، ماهی، مواد غذایی نشاستهای، حبوبات، آجیل و دانهها، میوه و سبزیجات) را ندارند و برای موازنه زنجیره غذایی خود به واردات وابستهاند.
کشورهای پیشرو در خودکفایی غذایی
بر اساس دادههای این نقشه، کشور گویان تنها کشور جهان است که توانایی تولید هر ۷ گروه غذایی ضروری را در داخل مرزهای خود دارد. پس از آن، کشورهایی مانند چین و ویتنام با تولید ۶ گروه غذایی در رتبههای بعدی قرار دارند. همچنین کشورهای بزرگی مانند روسیه، برزیل، استرالیا، آرژانتین، قزاقستان و ترکیه توانایی تولید داخلی ۵ گروه غذایی را دارا هستند.
وضعیت خودکفایی غذایی ایران و کشورهای منطقه
ایران در دسته کشورهایی قرار دارد که توانایی تولید داخلی ۵ تا ۶ گروه غذایی را داراست و تنها در ۱ یا ۲ گروه غذایی نیازمند واردات است (اگرچه روی نقشه عدد ۴ برای ایران درج شده است). در مقابل، برخی کشورهای همسایه و منطقه مانند افغانستان، عراق و یمن با شاخص صفر، کمترین میزان خودکفایی را دارند و به شدت به واردات وابستهاند.
چالشهای اقلیمی پیش روی امنیت غذایی
بخش عمدهای از محدودیتهای استقلال کامل غذایی در جهان به چالشهای اقلیمی مربوط میشود. برای نمونه، کمبود منابع آب تجدیدپذیر، تولید محصولات کشاورزی، خوراک دام و لبنیات را در مناطق خاورمیانه و شمال آفریقا به شدت محدود کرده است. کوتاه بودن فصل کشت نیز از دیگر عوامل محدودکننده در سایر نقاط جهان به شمار میرود.
جمعبندی
تحلیل نقشه خودکفایی غذایی نشان میدهد که به جز کشور گویان، تمام کشورهای جهان برای تکمیل زنجیره غذایی خود به تجارت بینالمللی و واردات وابستهاند. مدیریت منابع آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی، کلید بهبود این شاخص در آینده خواهد بود.
