بررسی وضعیت تراز انرژی در کشورهای مختلف جهان نشاندهنده تفاوت چشمگیر میان صادرکنندگان بزرگ انرژی مانند نروژ و ایران با مصرفکنندگان بزرگ صنعتی مانند ژاپن
مقدمه
تراز انرژی یکی از شاخصهای حیاتی برای ارزیابی امنیت انرژی و توانمندیهای اقتصادی کشورها به شمار میرود. نسبت تولید انرژی به مصرف در کشورهای مختلف نشان میدهد که کدام کشورها به عنوان صادرکنندگان بزرگ و صاحبان مازاد انرژی شناخته میشوند و کدام یک از غولهای صنعتی برای تأمین نیازهای خود به واردات وابستهاند. آمارهای اخیر نشاندهنده شکاف عمیق میان این دو گروه از کشورهاست.
کشورهای دارای مازاد انرژی؛ پیشتازی نروژ و جایگاه ایران
بر اساس دادههای آماری منتشر شده، کشور نروژ با ثبت تراز مثبت ۶.۳۸٪ در صدر کشورهای دارای مازاد انرژی قرار دارد. پس از آن، کشورهای قطر با ۳.۱٪ و استرالیا با ۲.۳۳٪ در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
کشورهای عربستان (۱.۱۸٪)، کانادا (۰.۹۲٪)، امارات (۰.۸۷٪) و روسیه (۰.۷۹٪) نیز تراز مثبتی را ثبت کردهاند. در این میان، ایران با ثبت تراز مثبت ۰.۵۲٪ در میان کشورهای صادرکننده و دارای مازاد انرژی جای گرفته است. کشورهای دیگری مانند آرژانتین، آفریقای جنوبی، برزیل و آمریکا نیز با درصدهای بسیار اندک، تراز انرژی مثبتی را تجربه میکنند.
کشورهای دارای کسری انرژی؛ چالش غولهای صنعتی جهان
در نقطه مقابل، غولهای صنعتی و اقتصادی جهان با ناترازی شدید و کسری انرژی مواجه هستند. این کشورها برای چرخاندن چرخ صنایع خود به شدت به واردات انرژی وابستهاند. در میان این کشورها، ژاپن با ثبت کسری ۰.۸۶٪- در انتهای جدول قرار دارد و بیشترین وابستگی را نشان میدهد.
سایر کشورهای صنعتی بزرگ نیز وضعیت مشابهی دارند:
- کره جنوبی: ۰.۸۱٪-
- ایتالیا: ۰.۷۹٪-
- آلمان: ۰.۷۴٪-
- فرانسه: ۰.۴۶٪-
- چین: ۰.۱۸٪-
این آمار به خوبی نشان میدهد که توسعه صنعتی در بسیاری از کشورهای پیشرفته، بدون واردات پایدار انرژی از کشورهای دارای مازاد امکانپذیر نیست.
جمعبندی
تحلیل تراز انرژی در جهان نشاندهنده یک رابطه متقابل میان کشورهای غنی از منابع انرژی و قطبهای صنعتی مصرفکننده است. در حالی که کشورهایی نظیر نروژ، قطر و ایران از مازاد تولید نسبت به مصرف برخوردارند، کشورهای توسعهیافتهای چون ژاپن، آلمان و چین برای حفظ رشد اقتصادی خود ناگزیر به تأمین انرژی از بازارهای خارجی هستند.
